قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
2646
تاريخ الفي ( فارسى )
ابو الحسن هروى را مدتى در حبس خود نگاهداشته ، آخر الأمر مبلغ پنجاه هزار دينار بر وى مقرّر ساخته او را نيز از بند خلاص گردانيد ، و اگرچه از آن مبلغ مقرّر يك دينار و اصل سركار اسماعيل نشد ، اما شوكت و عظمت امير اسماعيل در نظر خلايق زياده از آن قرار گرفت كه توان گفت . بنابراين ، اسماعيل بعد از مراجعه ، چند قلعه مستحكم بنا كرد كه يكى از آن قلعهء ابلّه بود و يكى قلعهء شاطى برابر قلعهء مطارا كه از آثار امير ينال بود . و در اين سال ، جمعى از رؤساى سپاه واسط به امير اسماعيل نوشتند كه : اگر متوجّه اين ولايت شوى ، بىكلفت جنگ ما اين شهر را تسليم امير مىنماييم و خود همه كمر اطاعت و انقياد در ميان جان بسته در مقام بندگى و فرمانبردارى مىباشيم . چون اين مكتوب به امير اسماعيل رسيد ، طمع او در باب گرفتن واسط زياد شد . بنابراين ، لشكرى انبوه به هم رسانيده از راه برّ و بحر متوجّه واسط شد . چون به حوالى واسط رسيد آن جماعت از طلب او پشيمان شده در مقام محاربه و ممانعت درآمده خلقى بسيار از سپاهيان او را به قتل آوردند . در خلال اين احوال خبر رسيد كه صاحب عمّان و جنابه و سيران ، ابو سعد محمّد بن نصر با لشكرى عظيم متوجّه تسخير بصره شده امّا اسماعيل از شنيدن اين خبر ، مضطرب گشته درساعت عنان عزيمت به صوب بصره منعطف داشت . چون به حوالى بصره رسيد ، ميانهء او و ابو سعد مكرّر محاربات واقع شد . آخر الأمر ، چون امير اسماعيل ديد كه ديگر طاقت مقاومت ابو سعد ندارد ، كس پيش وكيل خليفه فرستاده التماس آن نمود كه ميانهء او و ابو سعد به صلح قرار دهد . ابو سعد چون غالب مطلق بود به صلح راضى نمىشد . آخر الأمر ، به سعى وكيل خليفه مهمّات ميانهء ايشان به صلح قرار گرفت و ابو سعد به جانب بلاد خود مراجعت نمود و هر يكى از براى ديگر تحف و هداياى لايق فرستاده اظهار اتّحاد و يگانگى نمودند . و از جمله وقايع اين سال آنكه در ماه ذيقعده امير كربوقا ، صاحب موصل كه در اين سال بركيارق او را به آذربايجان فرستاده بود ، در چهار فرسخى قصبهء خوى وفات يافت و موسى تركمان شهر موصل را متصرّف شد . و تفصيل اين مجمل آنكه قوام الدّوله امير كربوقا در حين مراجعت از آذربايجان در حوالى خوى بيمار شد و بعد از سيزده روز داعى حقّ را اجابت كرد و در حين احتضار ، سپاه خود را به اطاعت سنقرچه وصيّت فرمود . سنقرچه بعد از دفن امير كربوقا در خوى با لشكرى عظيم روى به موصل نهاد . به مجرّد رسيدن در موصل درآمده از روى استقلال و استبداد شروع در حكومت نمود . چون اهالى موصل قبل از آمدن سنقرچه كس به پيش موسى تركمان ، كه از قبل امير قوام الدّوله حاكم حصنكيف بود ، فرستاده بودند ، بعد از سه روز از آمدن سنقرچه و حكومت كردن او ، بندگان موسى تركمان به طلب اعيان موصل به شهر درآمد .