قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2620

تاريخ الفي ( فارسى )

نموده در سابع عشر « 1 » ذيقعدهء اين سال به نواحى بغداد رسيدند و خليفه ، امين الدّولة بن موصلايا را به استقبال ايشان فرستاد و بعد از چند روز ، انتشار سپاه سلطان محمّد و سلطان سنجر در ولايت عراق عجم اشتهار يافت و از اطراف و جوانب مردم روى به ايشان نهادند و احوال سلطان بركيارق روزبه‌روز در تنزّل مىبود تا آنكه كار به جايى رسيد كه خزانهء او آخر شد و سپاهش مراسم از وى مىطلبيدند . بنابراين ، سلطان بركيارق كس پيش خليفه فرستاده به طريق مساعدت و امداد مبلغى كلّى طلب نمود . بعد از گفتگوى [ 312 الف ] بسيار ، مبلغ پنج هزار دينار خليفه جهت سلطان بركيارق فرستاد ، مع هذا بندگان سلطان و امراى او دست به اهالى بغداد دراز كرده از هر يكى مطالبات بسيار نمودند . از اين جهت اهالى بغداد بسيار آزرده‌خاطر بوده و هميشه دعاى زوال او را از حقّ ، سبحانه و تعالى ، مسئلت مىنمودند . در خلال اين احوال ، ابو محمّد عبد اللّه بن منصور المشتهر به « ابن صليجه » قاضى جبله كه بر بعضى از بلاد شام استيلا يافته بود به بغداد آمده و اموال و اسبابى بىنهايت داشت و سلطان بركيارق در اسباب او طمع كرده مبلغى عظيم از وى گرفت . و تفصيل احوال قاضى جبلهء مذكور بر وجهى كه در تواريخ معتبره مسطور است آن است كه وى در ايّام روميّهء پيش ، بر بلاد جبل استيلا يافت و چون دولت روميّه از آن بلاد زايل گشت و اهل اسلام آن ولايت را از دست ايشان انتزاع نمودند و به آن حكومت و استيلا ، منصور عامرى به حال خود بود . و بعد از فوت منصور پسرش ابو محمّد قائم‌مقام او گشت و وى در جميع مهمّات از پدر رشيدتر بود . و چون آوازهء رشد و شهامت ابو محمّد اشتهار يافت ابن عمّار ، كه از قبل والى مصر امير الامراى آن ديار بود در مقام استيصال او درآمده خواست كه او را ضايع مطلق سازد و ابو محمّد چون بر اين حال اطلاع يافت فرمود تا در ولايت جبله خطبه و سكّه به نام عباسيّه خواندند . و ابن عمّار بعد از اطلاع بر مخالفت و عصيان ابو محمّد مبلغى عظيم نزد دقاق بن تتش فرستاده التماس نمود كه امداد و اعانت او نمايد كه شايد دست بر ابو محمّد تواند يافت . بنابراين ، دقاق بن تتش يكى از امراى عظام خود را ، كه به « اتابك طغرل تگين » « 2 » اشتهار داشت ، با لشكرى انبوه بر سر قلعهء ابو محمّد فرستاد و بعد از محاصره و مقاتله ، ناگاه از قلعه تيرى بر زانوى اتابك طغرل تگين آمد و سپاه او از تسخير ولايت ابو محمّد عاجز آمده بازگشتند و بندگان ابو محمّد ، حاكم مطلق العنان شده مدّتى بر سرير حكومت آن بلاد متمكّن بودند تا آنكه باز فرنگيان به عزم تسخير ابن صليجه ، متوجّه آن صوب شدند و به محاصرهء آن

--> ( 1 ) . سابع عشر : هفدهم . - و . ( 2 ) . ق : طغتگين .