قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
2605
تاريخ الفي ( فارسى )
ذكر وقايع سال چهار صد و هشتاد و سيّم از رحلت خير البشر در اين سال ، فرنگيان بيت المقدّس را از دست مصريان جبرا و قهرا انتزاع نموده خلقى بىشمار را در آن بلده به قتل رسانيدند . تفصيل اين مجمل آنكه تاج الدّوله تتش ، بيت المقدّس را به اجارهء امير سقمان و برادرش ايلغازى پسران ارتق داده بود . بعد از تاج الدّوله تا زمان استيلاى فرنگ بر أنطاكيه ، بيت المقدّس را امير سقمان و برادرش داشت ، و چون به واسطهء استيلاى فرنگ بر بلادى كه قبل از اين قلمى شده وهنى عظيم در سپاه امير سقمان و ساير امراى آن حدود پيدا شده بود ، امير افضل بن بدر جمالى كه امير الجيوش المستعلى باللّه علوى بود با لشكرى انبوه متوجّه بيت المقدّس گشته بعد از چهل روز محاصره در ماه شعبان سنهء 481 « 1 » امير سقمان امان خواسته مدينهء بيت المقدّس را به امير افضل تسليم نمود و امير سقمان خود به جانب مدينهء رها رفت و برادرش به جانب عراق رفت . امير افضل ، ايالت آن بلده را به مردى كه به « افتخار الدّوله » اشتهار داشت ارزانى داشته به جانب مصر مراجعت نمود . و در اين سال ، فرنگيان چون از گرفتن مدينهء عكا نااميد گشتند به اتّفاق جمعيّت كرده روى به بيت المقدّس نهادند و در وقت چاشت روز جمعه بيست و سيّم افواج كفّار آن بلدهء مباركه را به تصرّف آورده چندان از اهل آن به قتل رسانيدند كه از شماره بيرون بود . در تواريخ معتبر مسطور است كه عدد مقتولان اندرون مسجد اقصى زياده از هفتاد هزار نفس بود و چندان غنايم از آن بلده به دست اهل فرنگ افتاد كه محاسب وهم از احصاى آن به عجز معترف بود و آنچه از اندرون مسجد اقصى از قناديل و غير آن از آلات زينت برداشتند ، در اكثر كتب
--> ( 1 ) . ق : 489 ؛ ش : 480 .