آن محضر را زيب و زينت دهند ، نوشت كه : خير الظّلمة حسن ، كتبه ابو اسحاق يعنى : بهترين ظالمان حسن ، يعنى نظام الملك ، است . چون نظر خواجه نظام الملك بر توقيع شيخ ابو اسحاق افتاد بسيار گريست و گفت : هيچ‌كس از اكابر سخن راست چنين ننوشت كه شيخ ابو اسحاق . گويند بعد از فوت خواجه نظام الملك ، او را به خواب ديدند و از كيفيّت حالش سؤال نمودند . جواب داد كه : ايزد تعالى بنابر آن كلمهء مطابق واقع ، كه شيخ ابو اسحاق نوشته بود ، بر من رحمت فرمود . و نيز در روضة الصّفا مسطور است كه سلطان ملكشاه در اصفهان مدرسه‌اى بنا فرمود « 1 » و در حين تحير وقفنامه از سلطان پرسيدند كه : كدام طايفه در اين بقعه ساكن و از اوقاف آن بهره‌ور و محظوظ باشند ؟ سلطان جواب دارد كه : اگرچه من حنفىمذهبم ، امّا چون اين عمارت را خالصا لوجه اللّه و طلب رضاى او ساخته‌ام ، قومى را محظوظ و بهره‌ور كردن و طايفه‌اى را مهموم و مأيوس گذاشتن وجهى ندارد . بنويسند كه اصحاب هردو امام حنفى و شافعى بر سبيل سويّه و برابرى از اوقاف آن مدرسه محظوظ و منتفع باشند . و لهذا ، خواستند كه به واسطهء خاطر سلطان ملكشاه ، نام أبو حنيفه را در وقفنامه مقدّم بر نام شافعى نويسند . خواجه نظام الملك مانع آمد . بنابراين ، مدّتى مديد كتابت وقفيّه در حيّز توقّف ماند . چون اين خبر ، به سلطان رسيد فرمود كه تا خواجه راضى نشود ننويسند . عاقبت قرار بر آن قرار گرفت كه در وقفنامه اينچنين نويسند كه : اين وقف است بر اصحاب امامين الامّه و صدرى الملّه . و اكثر اوقات ، مجلس خواجه با علما و صلحا پر بود ؛ چنانچه روزى به او شخصى گفت كه : اكثر اوقات اين جماعت در ملازمت و مصاحبت خواجه مىباشند ؛ بنابراين ، خواجه مطلقا به خود نمىتوانند پرداخت و آسايش يك ساعت ميسّر نيست . خواجه در جواب آن شخص گفت كه : اينچنين مگوى ؛ چراكه ، اين جماعت جمال و زينت دنياى و آخرت هستند . جاى دارد كه هميشه بر سر من نشينند . و به صحّت رسيده كه از كبار علماى زمان ، امام الحرمين أبو المعالى جوينى « 2 » و استاد

--> - ابو اسحاق شيرازى ؛ - تجارب السّلف ، ص 277 . اين داستان را صاحب حبيب السّير ( ج 2 ، ص 500 چاپ خيام ) هم نقل كرده است . ( 1 ) . اين مدرسه در محلهء كرّان اصفهان ساخته شد . ( 2 ) . وى در عصر خويش بزرگ‌ترين متكلّم شافعى - اشعرى خراسان و مؤلّف رسالات معروف الشّامل ، الارشاد ، غياث الأمم و محقّق الحقّ بود . جوينى استاد امام محمّد غزالى و عماد الدّين كياهراسى ( وفات 504 ه . ق ) از مردم طبرستان است . مرگ امام الحرمين جوينى را سال چهار صد و هفتاد و هشت قيد كرده‌اند .