قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2473

تاريخ الفي ( فارسى )

حواله فرمودند و سلطان حكم به ميل كشيدن عمّ خود فرمود . بعد از ميل كشيدن ، تكش را محبوس ساختند . و از جمله وقايع اين سال آنكه سليمان « 1 » بن قتلمش [ يا قتلمش ] ، صاحب مدينهء قونيه ، بلدهء أنطاكيهء [ 292 ب ] روم را ، كه والى آن فردروس رومى بود ، فتح نمود . كيفيّت فتح سليمان مذكور أنطاكيه را در تواريخ معتبره چنين ايراد نموده‌اند كه فردروس رومى به واسطهء ظلمى كه بر طبيعت او نسبت به سپاه و رعيّت غالب بود ، تمام مردم از وى ناراضى و شاكى بودند و هميشه فرصت مىخواستند كه نقشى برانگيخته شود كه ايشان از دست جور او خلاص شده در ظلّ والى عادلى آسايش نمايند . اتّفاقا ، در اين سال فردروس را قيصر روم بسرعت تمام طلب داشت و فردروس متوجّه قسطنطنيّه شد و شحنه‌اى از قبل خود در أنطاكيه نصب نمود و پسر خود را ، كه مدّتى مديد بود كه در قلعهء آن بلده كه در استحكام و متانت عديم النّظير بود ، همانجا در بند گذاشته از روى استعجال هرچه تمام‌تر به جانب قسطنطنيه رفت . بعد از رفتن او ، پسرش با شحنهء شهر متّفق شده كس پيش سليمان بن قتلمش فرستاده پيغام دادند كه : شهر أنطاكيه خالى است . اگر ميل حكومت اين بلده داشته باشند درساعت عنان عزيمت به اين جانب منعطف دارند كه ما شهر را تسليم مىنماييم . سليمان اين معنى را نعمت غير متوقّع دانسته فى الحال با سيصد سوار و جمعى كثير از پياده در كشتى نشسته متوجّه أنطاكيه گشت . و چون از كشتى بيرون آمد راههاى صعب ، كه از آن هيچ أحدى به واسطهء صعوبت به آن راهها نرفته بود ، پيش گرفته به نوعى خود را به نواحى أنطاكيه رسانيد كه اهالى آن بلده را مطلقا خبر و اطلاع از آمدن نبود ؛ چه ، آن راه كوهستان كه سليمان مسلوك داشته بود در خاطر اهل أنطاكيه چنين قرار يافته بود كه عبور از آنجا از جمله محالات است . القصّه ، با وجود اين حال جمعى از اهالى أنطاكيه ، كه خواهان حكومت فردوس بودند ، در مقام ممانعت و مدافعت درآمده جدّ و جهد بسيار نمودند ، امّا هيچ اثرى بر سعى ايشان مترتّب نشد و سليمان قهرا و جبرا بلدهء أنطاكيه را متصرّف شده و خلقى بسيار از اهالى آن به قتل رسيد تا آنكه قلعهء أنطاكيه ، كه مملو از خزاين و دفاين روميان بود ، در حيطهء تصرّف سليمان درآمد « 2 » . و اين بلده أنطاكيه ، مدّت سيصد و پنجاه و هشت سال در تصرّف روميّه بود كه در ماه

--> ( 1 ) . اين سليمان كه نام اصليش چغرى بن قتلمش بن اسرائيل پسر عمّ طغرل بيگ بود ، مؤسس شعبهء سلاجقهء روم است . ( 2 ) . فتح أنطاكيه ، حدود ممالك سلجوقيّه را از طرف مغرب به كنار درياى مديترانه رساند .