قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

2336

تاريخ الفي ( فارسى )

برادرزادهء خود ، پسر چغرى بيگ و خواهرش ارسلان خاتون ، كه حرم خليفه بود ، به خدمت خليفه فرستاد . و در تاريخ ابن كثير شامى آورده كه از جمله چيزهايى كه طغرل بيگ جهت دامادى فرستاده بود ، غير آنچه مذكور شد ، هفتصد و بيست دانه مرواريد بود كه وزن هر يكى سه مثقال و غير از اين ، تحف و نفايس بسيار بود . القصّه ، ارسلان خاتون اين چيزها را به نظر خليفه رسانيده به عرض رسانيد كه از آن شرايطى كه خليفه فرمود بعضى را طغرل بيگ متقبّل شده و بعضى را قبول نمىكند . خليفه به اين سبب آزرده‌خاطر شده از امر مصاهرت و دامادى ابا و امتناع نمود و تحف و هداياى طغرل بيگ را بتمامه رد فرمود . و چون طغرل بيگ بر اين معنى اطلاع يافت او نيز اظهار تركمانيّت كرده در مقام قهر و غضب ظاهر شده فرمود كه ارسلان خاتون را از دار الخلافه به دار الاماره بياورند و برشق شحنهء بغداد را فرمود تا با خليفه و اتباعش در مقام ناخوشى شده حركات ناپسنديده به ظهور رساند . القصّه ، وحشت ميانهء خليفه و طغرل بيگ بر سر اين مهمّ به جايى رسيد كه خليفه عزيمت بيرون رفتن از بغداد مصمّم گردانيده كشتيها را مهيّا ساختند « 1 » [ 276 الف ] ( و به اين واسط در بغداد فتنه و شورش عظيمى برپا شد . و بقيّهء اين سال ، تمام اين وحشت باقى بود و طغرل بيگ هميشه در مجالس و محافل از خليفه اظهار شكوه مىنمود ) « 2 » و او را به عدم انصاف و عدم رعايت حقوق نسبت مىفرمود و به اطراف و جوانب و نوّاب خود حكم مىفرمود كه كاركنان خليفه را نگذارند كه در إقطاعات او تصرّف كنند . و چون دست تصرّف عمّال خليفه از إقطاعات او كوتاه شد خليفه متنبّه گشت و دانست كه عاقبت اين كار خلافت منجر به تبديل خلافت خواهد شد « 3 » . بنابراين ، در اوايل سال آينده عميد الملك كندرى و قاضى القضاة ابو عبد اللّه بن دامغانى در ميان افتاده از قبل خليفه پيش طغرل بيگ رفته ملتمس او را مبذول داشتند و طغرل بيگ نيز در مقام اعتذار آمده باز همان شيوهء اطاعت و انقياد پيش گرفت و غبار كدورت از ميانه برخاست « 4 » . و از جمله وقايع اين سال آنكه خليفه ، القائم بأمر اللّه ، ابو تراب أثيرى را ، كه در حديثه عانه خدمت خليفه بسيار كرده بود ، طلب نموده به « حاجب الحجّاب » ملقّب گردانيد . و ابو الفتح

--> ( 1 ) . م : كشتيها را شكوه مىداد . ( 2 ) . م : مطلب ( ) را ندارد . ( 3 ) . م : منجر به فلاكت خواهد كشيد . ( 4 ) . ابن جوزى ( در المنتظم ، ج 8 ، ص 218 ) مىگويد كه زوجهء سابق طغرل ، كه در سال چهار صد و پنجاه و دو هجرى درگذشت ، وى را به نكاح با دختر خليفه وصيّت كرده بود . بالاخره پيمان نكاح طغرل با دختر خليفه در شعبان چهار صد و پنجاه و چهار هجرى در بيرون شهر تبريز بسته شد .