قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
1537
تاريخ الفي ( فارسى )
ذكر وقايع سال دويست و بيستم و دويست و بيست و يكم از رحلت خير البشر و در سال دويست و بيستم از رحلت پيغمبر ، عليه و آله التّحيّة من الملك الأكبر ، بنى سليم در حوالى مدينهء طيّبه خروج كرده نواحى آن بلده را نهب و غارت نمودند و از آنجا متوجّه مدينه شده با اهل مدينه محاربه كردند و جمعى كثير را از اهل مدينه به قتل رسانيدند و از آنجا به حوالى مكّهء معظّمه رفته شروع در فساد و سدّ راهها نمودند . چون اين خبر به الواثق باللّه رسيد ، بغاى كبير ، « 1 » ابو موسى ترك ، را با لشكرى عظيم به دفع ايشان نامزد كرد و در ماه شعبان تلاقى فريقين روى نمود . بعد از محاربات ، بغا بر ايشان غلبه كرده پنجاه سوار ايشان را به قتل رسانيد و پنجاه اسير گرفته و بقيّة السّيف بگريختند . و در همين سال ، اشناس وفات يافت . بعد از فوت اشناس به نه روز عبد اللّه طاهر فوت شد « 2 » و جاى او را به طاهر بن عبد اللّه دادند . و در سال دويست و بيست و يكم از رحلت خير البشر ، عليه و آله التّحيّة من الملك الأكبر ، خاقان چهار هزار و سيصد و شصت و دو نفر از مسلمانان [ را ] كه در بند فرنگ بودند فديه داده خلاص كرد . و در همين سال ، احمد بن نصر خزاعى بر دست الواثق باللّه به قتل رسيد . سبب كشتن او اين بود كه واثق در اعتزال ، تعصّب تمام داشت و احمد در ردّ اعتزال مجدّ بود و هركس كه قايل به خلق قرآن مىشد احمد با او عداوت مىكرد . بنابراين ، جمعى از اصحاب حديث و اهل سنّت
--> ( 1 ) . دو بغا بودند : كبير و صغير ، بغاى صغير را « بغاى شرابى » نيز مىناميدند . هر دو ترك و از سرداران واثق و متوكّل بودند . ( 2 ) . عبد اللّه به طورى نيك و با عدالت بود كه قبر وى زيارتگاه و محل عرض حاجات گشت ؛ - خواجه نظام الملك ، سياستنامه ، ص 43 .