ذكر وقايع سال دويست و هفتاد و هشتم و دويست و هفتاد و نهم از رحلت خير البشر و در سال دويست و هفتاد و هشتم از رحلت خير البشر ، روميان از راه برّ و بحر لشكر بر بلاد رقّه كشيده و خلقى بسيار از ايشان به قتل رسانيدند و پنج هزار نفر عورات و اطفال از آن ولايت اسير بردند . و هم در اين سال در ولايت آذربايجان وبايى « 1 » عظيم پيدا شد ، چنانچه مردم از دفن موتى « 2 » عاجز آمدند و در كوچه و بازار مرده‌ها افتاده بودند . و هم در اين سال ، در بلاد اردبيل بادى عظيم پيدا شد و از وقت نماز عصر تا قريب به نصف شب امتداد يافت و بعد از آنكه باد تسكين يافت زلزله پيدا شد و اكثر خانه‌ها و عمارات آن شهر فرو ريخت و صد و پنجاه هزار كس در آن زلزله هلاك شد . و در سال دويست و هفتاد و نهم از رحلت خير البشر ، جمعى از قرامطه هجوم آورده عمّال آن نواحى جمع شدند و به دفع ايشان قيام نمودند و رئيس آن طايفه كه او را « ابو الفوارس » گفتندى ، گرفته پيش معتضد فرستادند . معتضد فرمود كه بند از بند [ او ] جدا كردند . فوجى ديگر از قرامطه در همين سال قصد ولايت شام كردند . والى شام طغج بن جف كه از قبل هارون بن خمارويه در ولايت شام مىبود به دفع ايشان پاى ثبات فشرده جنگهاى مردانه كرد . آخر الأمر ، قرامطه غالب شدند و طغج فرار بر قرار اختيار نموده بگريخت و قرامطه خلقى بسيار از اهل شام [ را ] به قتل رسانيدند . و در شهر ربيع الاوّل اين سال معتضد وفات يافت « 3 » . به

--> ( 1 ) . در خصوص تلفات اين و با ؛ - احمد كسروى ، شهرياران گمنام ، ج 1 ، ص 55 به بعد . ( 2 ) . موتى : مردگان . - و . ( 3 ) . مسعودى در التّنبيه و الإشراف ( ترجمهء پاينده ، ص 357 ) تاريخ وفات او را شش روز مانده از ربيع الاوّل سال -