قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

1669

تاريخ الفي ( فارسى )

ذكر وقايع سال دويست و هفتاد و ششم و هفتاد و هفتم از رحلت خير البشر و در سال دويست و هفتاد و ششم از رحلت ، به واسطهء ناهموارى حاكم آمل ، معتضد به جانب تسخير ولايت آمل و ديار بكر نهضت نمود . چون به آن نواحى رسيد از پيش هارون بن خمارويه ، والى مصر ، عريضه‌اى رسيد كه : ولايت ، قنّسرين و عواصم را پيشكش خليفه كردم به شرط آنكه مرا در ولايت مصر بازگذارد . معتضد ملتمس هارون را مبذول داشته و آمل را به تصرّف خود درآورده فرمود تا حصار آن شهر را خراب كنند . پس بارهء آن شهر را خراب كردند . گرفتارى عمرو ليث بر دست امير اسماعيل سامانى و از جمله وقايع اين سال ، گرفتارى عمرو ليث است بر دست اسماعيل سامانى . تفصيل اين امر در تواريخ معتبره بر اين منوال مسطور است كه چون عمرو ليث بر رافع بن هرثمه ظفر يافت و سر او را به بغداد فرستاد ، خليفه از عمرو ليث راضى شده فرمود تا نام عمرو ليث را بر علمها نوشتند و حجّاج خراسان را جمع ساخته فرمان داد تا منشور ايالت خراسان و ماوراء النهر و فارس و كرمان و سيستان كه به نام عمرو ليث نوشته شده بود بر ايشان خواندند « 1 » . و در اين سال ، هدايا و تحفى كه عمرو ليث از خراسان فرستاده بود به عرض خليفه رسانيدند . از جمله هدايا

--> ( 1 ) . گرديزى از قول عمرو ليث پس از دريافت فرمان امارت بر ماوراء النهر مىگويد : « اين را چه خواهم كرد كه اين ولايت از دست اسماعيل بن احمد بيرون نتوان كرد مگر به صد هزار شمشير كشيده . » ( زين الأخبار ، ص 18 ) . اين جمله حاكى از اين است كه خليفه در خفا اسماعيل را به مقاومت در مقابل عمرو تشويق مىكرده و عمرو بر اين امر واقف بوده است . در اين مورد ؛ - خواجه نظام الملك ، سياستنامه ، ص 12 ؛ تاريخ سيستان ، ص 254 .