ذكر وقايع سال دويست و شصت و نهم از رحلت خير البشر و در سال دويست و شصت و نهم از رحلت ، در آخر شهر محرّم الحرام معتمد پسر خود ، جعفر مفوّض ، را از ولايتعهدى عزل نمود . برادرزادهء خود ، معتضد بن موفّق را به ولايتعهدى خود مستقل ساخت . و در اين سال معتمد در قلمرو خود حكم فرمود كه منجّمان و قصّه‌خوانان در بازارها ننشينند و حكمت و كلامى را خريد و فروخت ننمايند . و در شب دوشنبه هفدهم شهر رجب اين سال معتمد خليفه وفات يافت . مدّت خلافت او بيست و سه سال و ايّام حياتش پنجاه سال و شش ماه . در تاريخ ابن أثير آورده كه سبب موت معتمد خليفه آنكه شبى در قصر حسينى جشنى ترتيب كرده شرابى مفرط خورده بر بالاى آن طعام به اسراف خورد و به امتلاء « 1 » بمرد و در سرّ من رأى مدفون گشت . « 2 » ذكر خلافت المعتضد باللّه ابو العباس احمد بن الموفّق در تاريخ ابن كثير شامى مسطور است كه صبح آن شبى كه معتمد وفات يافت جميع امرا و اكابر و اعيان با المعتضد باللّه بيعت كردند و معتضد در همان روز منصب وزارت خود را به عبيد اللّه بن سليمان بن وهب « 3 » ارزانى داشت و مولى خود « بدر » نام را شرطهء بغداد داد . و در همين سال ، عمرو ليث از خراسان هدايا و تحف بسيار فرستاد تا ايالت خراسان به او دهند . معتضد ملتمس او را مبذول داشته لوا با خلعت پادشاهانه جهت او فرستاد . عمرو ليث لوا را سه

--> ( 1 ) . امتلاء : پر شدن معده . ( 2 ) . نيز ؛ - مجمل التّواريخ و القصص ، ص 366 . ( 3 ) . اين وزير با آل على خصومت و عداوت شديدى داشت ، و او بود كه معتضد را از لعن و سبّ معاويه منصرف گردانيد و از مدح و تمجيد علويان منع كرد ؛ - ابن أثير ، الكامل ، ج 12 ، ص 210 ؛ سيوطى ، تاريخ الخلفا ، ص 375 .