قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
1631
تاريخ الفي ( فارسى )
ذكر وقايع سال دويست و پنجاه و هفتم از رحلت خير البشر و در سال دويست و پنجاه و هفتم از رحلت ، ابو احمد موفّق پسر خود ، ابو العباس ، را با ده هزار سوار مكمّل و آراسته به جنگ صاحب زنج فرستاد و در ميانهء ايشان محاربات بيش از آن به وقوع پيوست كه ايراد تفاصيل آن موجب ملالت است . آخر الأمر ، ابو العباس اكثر ولايات را از دست صاحب زنج گرفته و عمّال او را آنچه به دست آورده به قتل رسانيد . و اين ابو العباس بن موفّق با وجود صغر سن آنچنان شجاع و مردانه بود كه در زمان خود عديل و نظير نداشت . راوى گويد كه صاحب زنج در ايّام استيلاى خود سه شهر عظيم بنا نهاده و معمور ساخت كه يكى را « منيعه » گفتندى و [ 199 الف ] ديگرى را « منصوره » و ثالث را ، كه خود در آنجا مىبود ، « مختاره » « 1 » . و چون ابو العباس اكثر ولايات او را گرفت ايشان در اين شهر قرار گرفته از اطراف و جوانب به جمع لشكر و تهيّهء جنگ اشتغال نمودند و ابو العباس در واسط قرار گرفته افواج خود را به طلب زنگيان به هر جانب پراكنده ساخت و هر روز ميانهء ايشان جنگ مىشد . و چون موفّق شنيد كه ابو العباس اينچنين غالب شده كه اكثر ولايات ايشان را گرفته خود با لشكرى عظيم متوجّه دفع او شد . چون به نواحى واسط رسيد پسرش استقبال او نموده احوال سپاه خود و ترددّات ايشان را به عرض پدر رسانيد و موفّق ، ابو العباس را به منصب پادشاهانه سرافراز ساخته هر يكى از امرا و آحاد لشكر او را فراخور تردّدش رعايت نموده به اتّفاق يكديگر متوجّه شهر منيعه گشتند و آن شهر را بعد از محاربات بسيار قهرا و جبرا به
--> ( 1 ) . اگرچه نام اين سه شهر در معاجم جغرافيايى نوشته نشده است ، به تصريح ابو الفدا ، اين شهرها به دستور موفّق غارت شده است ؛ - تاريخ ابو الفدا ، ج 3 ، ص 67 .