داشت ، اجازت طلبيده عزيمت قتال كرد و از روى مردانگى هر مبارزى كه به ميدان مىآمد اگر دور بودى به طعن تير جان او ربودى و اگر نزديك آمدى به تيغ آبدار حيات از او بستدى . تا آنكه روزنامهء حياتش به انجام رسيد و به درجهء شهادت فايز گشت . بعد از او جنادة بن حارث انصارى « 1 » مكمّل و مسلّح به ميدان آمده بعد از كارزار بسيار راقم اجل رقم فنا بر صفحهء زندگانى او كشيد . بعد از آن ، پسرش عمرو بن جنادة به مقتضاى « ألولد الحرّ يقتدى بابه الغرّ » - يعنى : فرزند حلالزاده نيكو پيرو پدر نامدار خود مىباشد - عمل نموده به اجازت امام حسين ، عليه السّلام ، روى به ميدان نهاد و به اندك زمانى او نيز به پدر حميده خصال رسيد . بعد از آن هرة بن ابى هرة غفارى دستورى گرفته به معركه درآمد و با تيغ گهربار خون چندان بدگهر را به خاك ميدان ريخت كه غريو از سپاه كوفه و شام برآمد . عاقبة الامر از اين سراى فانى به منزل جاودانى انتقال نمود . بعد از او محمّد مقداد و عبد اللّه ابو دجانه با يكديگر از آن سيّد و سرور دستورى خواسته به ميدان رفتند و بعد از كارزار مردانه فوجى از سوار از لشكر فجار گرداگرد ايشان فرو گرفتند . سعد كه غلام امير المؤمنين على ، عليه السّلام ، بود با پنج تن از مواليان و بندگان امام حسين - كه قيس بن ربيع ، اشعث بن سعد ، عمرو بن قرط ، غيطم و حماد بودند - « 2 » به امر امام حسين به مدد ايشان شتافت و به واسطهء كثرت مخالف و حربهاى متوالى هر هشت تن از دار فانى متوجه بهشت جاويدانى شدند ؛ رضوان اللّه عليهم اجمعين . و در روضة الشهدا مسطور است كه در اين محلّ از ياران و ملازمان و چاكران امام حسين ، عليه السّلام ، پنجاه و سه تن شربت شهادت چشيده از اين جهان فانى رحلت فرموده بودند و از مردان غير امام حسين و امام زين العابدين ، عليهما السّلام ، پانزده تن باقى مانده : سيزده تن از خويشان و برادران و فرزندان بود [ ند ] ، و دو تن از ياران ، و يك نفر از غلامان « 3 » - چنانچه

--> - عابس دوّمين نفر بود كه خطبه‌اى خواند و با مسلم بيعت كرد . مسلم نامه‌اى همراه وى به امام ( ع ) فرستاد و او پيش امام بماند تا شهيد شد . ( 1 ) . وى نخست با مسلم بن عقيل در كوفه قيام كرد ، ولى چون عهدشكنى مردم را ديد با عمرو بن خالد صيداوى به سوى امام حركت كرد . حرّ مانع آنان شد ، ولى بالاخره خود را به امام حسين ( ع ) رسانيدند . ( 2 ) . در ابصار العين سماوى ، نام اين پنج تن به عنوان غلامان امام حسين ( ع ) ذكر نشده . فقط نام اسلم و قارب آمده است . ( 3 ) . در كربلا از بردگان پانزده نفر همراه امام حسين ( ع ) به شهادت رسيدند : نصر و سعد ، بردگان على ؛ منجح ، بردهء حسن ( ع ) ؛ اسلم و قارب ، بردگان حسين ( ع ) ؛ حارث ، غلام حمزه ؛ جون ، غلام ابو ذر ؛ رافع ، بردهء مسلم ازدى ؛ سعد ، بردهء عمر صيداوى ؛ سالم ، بردهء بنى مدينه ؛ سالم ، بردهء عامر عبدى ؛ شوذب ، بردهء شاكر ؛ شبيب ، بردهء حارث جابرى ؛ و واضح ، بردهء حارث سلمانى .