ذكر وقايع سال دويستم از رحلت خير البشر و در سال دويستم از رحلت پيغمبر ، عليه و آله التّحيّة من الملك الأكبر ، مأمون متوجّه موضع فم الصّلح « 1 » كه معسكرگاه حسن بن سهل بود گشت و حسن بن سهل از آن مرضى كه داشت شفا يافته بود . و اين سال را « سنة العرس » يعنى سال عروسى خواندندى ؛ چرا كه ، مأمون در اين سال ، دختر خود امّ الفضل را به امام محمد جواد پسر امام رضا ، عليه السّلام ، داد « 2 » و بوران دختر حسن بن سهل را به نكاح خود درآورد . « 3 » و در كشف الغمّه آورده كه چون مأمون ارادهء اين كرد كه دختر خود امّ الفضل را به پسر امام رضا ، عليهما السّلام ، بدهد عباسيان از اين معنى خبر يافته ابا و امتناع نمودند و جمعى كثير از سفيدريشان عباسى و دولتخواهان ايشان اتّفاق نموده نزد مأمون آمدند و او را از اين اراده مانع شدند و گفتند : يا امير المؤمنين ، اگر تو اين كار مىكنى خلافت از دست ما مىرود ، و تو بهتر مىدانى كه ميانهء ما و اين خانواده دشمنى قديم است و خلفاى راشدين ، كه قبل از تو بودند ، يا امير المؤمنين ، همهء اين طايفه را تمكين و قدرت نمىدادند ، بلكه در قمع و استيصال ايشان مىكوشيدند . ما به هزار دعا و مناجات شرّ رضا را از خود گذرانيديم ، اين زمان باز امير المؤمنين را داعيه پيدا شد . بر امير المؤمنين ظاهر باشد كه اين

--> ( 1 ) . فم الصّلح : به كسر و تشديد صاد ، نهر بزرگى است در قسمت بالاى واسط و خانه حسن بن سهل در همين محل بوده ؛ - ياقوت ، معجم البلدان . ( 2 ) . صاحب تجارب السّلف به اشتباه تزويج امّ الفضل را با امام رضا ( ع ) ثبت كرده است ( ص 163 ) . به طورى كه از اكثر متون برمىآيد ( از جمله كشف الغمّه ، تاريخ طبرى ، تاريخ طبرستان ) مأمون دختر بزرگ خود امّ حبيبه را به تزويج امام رضا ( ع ) درآورده بود . ( 3 ) . مورّخان نام اين عروسى را « دعوة الاسلام » گذاشته‌اند ؛ - ثعالبى ، ثمار القلوب و المضاف و المنسوب ، چاپ محمّد ابو الفضل ابراهيم ، ص 165 .