ذكر وقايع سال صد و هشتاد و دويّم از رحلت خير البشر در اين سال ، هرثمة بن أعين را چنانچه سابقا مذكور شد ، به ايالت خراسان فرستادند . هرثمه چون به خراسان آمد على بن عيسى را كه امير خراسان بود « 1 » بعد از اخذ اموال و اسباب او ، بند كرده به دار الخلافه فرستاد . و در اين سال ، جماعتى از خرميّه در گيلان و آذربايجان خروج نموده افساد بسيار كردند . هارون ، عبد اللّه بن مالك بن هيثم خزاعى را با ده هزار به دفع ايشان نامزد كرد . چون عبد اللّه به آن حدود رسيد خلقى بسيار از ايشان را به قتل رسانيد و طايفه‌اى كثير را بند كرده به بغداد آورد و هارون فرمود تا مردان را بتمامه به قتل رسانيدند و عورات و اطفال را بفروختند . و در ربيع الأوّل اين سال ، هارون از رقّه در كشتى نشسته به بغداد آمد و پسر كوچك خود را ، كه « قاسم » نام داشت و به « مؤتمن باللّه ملقّب » بود « 2 » ، با خزيمة بن خازم در رقّه گذاشت و ضبط سرحدّ روم به اهتمام او گذاشت . و چون اخبار متعاقب مشتمل بر قوّت گرفتن رافع بن ليث به سمع هارون رسيد ، چنانچه يقين او شد كه اطفاى نايرهء اين فتنه بىآنكه خود به آن صوب متوجّه گردد ممكن نيست ، ناچار در شعبان اين سال عنان عزيمت به صوب خراسان منعطف گردانيد و محمّد امين را در بغداد گذاشت . مأمون التماس آن نمود كه در اين سفر در ملازمت بوده باشد . و چون به جرجان رسيد از خزاين علىّ بن عيسى هزار و پانصد شتر پر از زر سرخ جهت ايشان آوردند . پس از جرجان متوجّه طوس شده و در اين راه ، مزاج ايشان

--> ( 1 ) . وى بعد از جعفر برمكى امارت خراسان را يافت . بنابر روايت تاريخ طبرى ( ج 12 ، ص 5306 ) اين والى قاهر خراسان خليفه را از محبتى كه خراسانيان به برمكيان مىورزيدند ، بدگمان ساخت . ( 2 ) . هارون الرّشيد ، مؤتمن را نامزد جانشينى مأمون ساخته بود .