ذكر وقايع سال صد و هفتاد و سيّم از رحلت خير البشر و در سال صد و هفتاد و سيّم از رحلت آن سرور ، پادشاه خزر بر ولايت ارمنيه و آذربايجان استيلا يافته قريب به صد هزار كس از مسلمانان و اهل ذمّهء آن ديار را به اسيرى بردند و نايب ارمنيه ، سعيد بن سلم ، تاب مقاومت ايشان نياورده فرار نمود . « 1 » هارون بعد از اطلاع بر آن قضيّه ، خزيمة بن خازم و يزيد بن مزيد را به آن حدود فرستاد و لشكرى بىكران با ايشان تعيين نمود . چون خزريان از توجّه ايشان اطلاع يافتند باز به ولايت خود مراجعت نمودند و خزيمة بن خازم به آن حدود رسيده درصدد آبادانى بلاد گشت . و از جمله وقايع اين سال ، فوت امام موسى كاظم ، عليه السّلام ، است . ولادت آن جناب در موضع ابواء « 2 » كه ميان مكّه و مدينه است ، در سنهء يكصد و بيست و هشت « 3 » اتّفاق افتاد . كنيت آن حضرت ابو الحسن ، ابو ابراهيم ، و ابو عبد اللّه است « 4 » و به واسطهء فرط حلم و كتم غيظ ملقّب به « كاظم » شده و والدهء او حميدهء بربريه است و از اولاد امام جعفر صادق ( ع ) . آن حضرت به

--> ( 1 ) . بنا به تصريح طبرى و ابن أثير ، علّت حملهء خزران بر مسلمين ، كشته شدن دختر خاقان پادشاه خزر كه قرار بود به همسرى فضل بن يحيى درآيد بود . و نيز كشته شدن منجم سلمى به دست سعيد بن سلم بود كه پسر منجم به خزر پناهنده شد و آنها را بر ضد سعيد وادار كرد ؛ - تاريخ طبرى ، ج 12 ، ص 5279 ؛ الكامل ، ج 10 ، ص 103 . ( 2 ) . ابواء : نام روستايى از نواحى دوردست مدينه كه آرامگاه پاك حضرت آمنه بنت وهب ، مادر رسول اللّه ( ص ) ، نيز در آنجاست . ياقوت از قول ثابت لغوى در وجه تسميهء آن نويسد : « چون سيلابها بدانجا منتهى مىشدند به اين نام مشهور شد . » ؛ - معجم البلدان ، ج 1 ، ص 92 . ( 3 ) . تهذيب التهذيب ، ج 10 ، ص 34 ؛ نور الأبصار ، ص 135 ؛ مناقب ، ج 4 ، ص 323 ؛ كشف الغمة ، ج 2 ، ص 3 ؛ أعيان الشيعه ، ج 4 ، ص 3 ، و در تحفة الأزهار سال تولّد صد و بيست و هفت ثبت شده است . و نيز سال صد و بيست و نه نيز قيد شده است . ( 4 ) . كنيت آن حضرت : ابو الحسن اوّل ، ابو الحسن ماضى ، ابو ابراهيم ، ابو على و ابو اسماعيل بوده است .