ذكر وقايع سال صد و پنجاه و نهم از رحلت خير البشر و در محرّم سال صد و پنجاه نهم ، مهدى داعى حقّ را اجابت نموده از عالم فنا به عالم بقا شتافت . « 1 » مدّت خلافت او به قولى يازده سال و به قولى كمتر از آن و زمان حياتش چهل و سه سال . و در سبب فوت او اختلاف است . بعضى گويند كه در شكار ، نخجير در خرابه‌اى رفت و مهدى همچنان در عقب او تاخته مىخواست كه به خرابه درآيد كه پشت او به دروازهء خرابه خورد و در حال بشكست و همان لحظه بمرد . و طايفه‌اى گويند كنيزكى از كنيزكان خاصّه كه نامش حسنه مىبود از براى كنيزكى ديگر كه با او عداوت داشت ، طبقى از امرود فرستاده بود و در امرودى كه بزرگتر و خوبتر بود زهر تعبيه نموده بود . اتّفاقا ، آن طبق امرود به نظر مهدى مىرسد و هم آن امرود را تناول نموده و در دم درگذشت . « 2 » و در جميع تواريخ معتبره مسطور است كه از خلفاى عباسيّه هيچ يك نسبت به خلق مشفق‌تر و مهربان‌تر از مهدى نبود ؛ چرا كه ، در اوّل خلافت خود افتتاح به ردّ مظالم كرده دست اقتدار و زيادتى از اهل روزگار بازداشت و ترسناكان را ايمن گردانيد و داد مظلومان را از ظالمان مىگرفت و همّت بر صرف اموال مصروف گردانيد . و در مروج الذّهب مسطور است كه مبلغ ششصد هزارهزار درم و چهارده هزارهزار دينار كه در خزاين از پدر به وى ميراث رسيده بود همه را پراكنده ساخت و بر مردم قسمت نمود تا

--> ( 1 ) . فوت مهدى در ماسبذان اتّفاق افتاد ، در تاريخ محرّم سال صد و شصت و نه هجرى . ( 2 ) . صاحب النّجوم الزاهره ( ج 2 ، ص 58 ) علّت مرگ مهدى را خوردن گوشت فاسد و گنديده مىداند ؛ - تعليق استاد حسن قاضى بر تجارب السّلف ، ص 91 .