امير المؤمنين ، آن چهار كيان‌اند ؟ گفت : اول قاضى كه حكم به راستى كند و ميل و مداهنه جايز ندارد . دوّم حاجبى كه داد ضعيف از قوى بستاند . سيّم ديوانى كه به موجب عدالت مال از رعيت بستاند . چون سخن به اينجا رسيد انگشت سبابه به دندان گرفته گفت : آه ! آه ! . گفتند : يا امير المؤمنين ، چهارم كيست ؟ گفت : تأسف آن مىخورم كه اگر آن پيدا مىشد آن سهء اوّل نيز به هم مىرسيد ؛ و آن بريدى است كه اخبار اين قوم كه گفتم ، چنانچه مطابق واقع است ، به مردمان رساند و به زخارف و حطام دنيا فريفته نشود و رشوه از آن جماعت نگيرد ؛ چه ، اگر اين نوع كسى پيدا شود هيچ كس بر كسى بىداد نتواند كرد . امّا هرچند در مردم عالم نظر كردم شخصى كه متّصف به اين صفات باشد عزيز الوجود بلكه معدوم الوجود است . و اگر فرضا پيدا شود ساير خلايق با او در مقام ناخوشى و منازعه شده كار به جايى رسانيده كه نتواند زندگانى و معيشت كرد . و اللّه اعلم . ذكر خلافت مهدى بن منصور در ذيحجّهء اين سال ، خبر فوت منصور از مكّه به بغداد رسيد . در همان زمان ، طبقات خلايق با مهدى « 1 » بيعت كردند . او به مراسم عدل و داد كوشيده فرمان داد تا جميع مردم را كه پدرش در بند كرده بود ، خلاص كردند ، مگر آن جماعت كه به جهت حقوق شرعى در بند بودند . و فرمود تا در جميع مساجد مقصوره‌ها ساختند . و از جمله كسانى كه در بند منصور بودند و مهدى ايشان را بيرون آورده تربيت كرد يعقوب بن داود « 2 » بود . تفصيل احوال يعقوب در كتب معتبره بر اين وجه آمده كه پدر يعقوب ، داود بن طاهر ، و برادران او از دبيران نصر يسار بودند . چون يحيى بن زيد در خراسان ظهور كرد داود بنابر معرفتى كه به يحيى داشت در خفيه كسان نزد وى فرستاد و او را بر كماهى حالات نصر يسار واقف مىساخت . چون يحيى به قتل رسيد ابو مسلم مروزى درصدد كشتن جماعتى كه در قتل يحيى ساعى بودند ، درآمده هركه را از آن جماعت مىيافت امان نمىداد و داود را بنابر محبّتى كه به يحيى مىورزيد از كشتن خلاص كرد امّا اموال و اسباب او را تماما متصرّف گشت مگر يك مزرعهء موروثى كه به جهت معاش او گذاشت .

--> ( 1 ) . كنيه و نسب او « ابو عبد اللّه محمّد بن ابو جعفر منصور » است . ( 2 ) . داود پدر يعقوب از نزديكان ابراهيم قتيل باخمرى بود و پس از قتل او به دست منصور ، وى نيز به حبس افتاد تا مهدى او را آزاد كرد و يعقوب را وزارت داد . يعقوب مذهب تشيّع داشت و مهدى بدين جهت او را وزارت داده بود كه وى با علويان و بخصوص با بنى الحسن ، كه اغلب بر ضد خلفا قيام مىكردند ، روابط دوستانه داشت .