قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
1234
تاريخ الفي ( فارسى )
در اين اثناء حارث به مسجد درآمد و جديع كرمانى را به جهت مصلحتى طلب داشت . جديع از روى استغنا نيامد . حارث به اين سبب رنجيده از شهر بيرون رفت . روز ديگر ديوار شهر را رخنه كرده به شهر درآمد و جديع لشكرى آراسته به جنگ پيش آمدند و حربى عظيم در ميانهء اين دو گروه دست داد . آخر الامر حارث و برادر و پسرش با جمعى كثير از بنى تميم در معركه به قتل رسيدند و بقيّة السّيف به هزيمت رفتند . « 1 » و در همين سال ابراهيم بن محمّد الامام با اصحاب خود كه در خراسان به دعوت مشغول بودند « 2 » نوشت كه : « ابو مسلم مروزى را بر خراسان امير ساختهام . بايد كه هيچ كس از صوابديد او تجاوز ننمايد . » امّا بعضى از دعاة عباسيّه « 3 » كه در خراسان بودند ابو مسلم را عباسى « 4 » دانسته به امارت او راضى نشدند و به اتّفاق مسلم متوجّه ملازمت شده به مكّه آمدند . پس ابراهيم در حضور ايشان مجددّا زمام حلّ و عقد و رتق و فتق امور خراسان در قبضهء اقتدار ابو مسلم نهاده با او گفت : هركه در خراسان زبان عربى داند او را زنده نگذارى و از مخالفت سليمان بن كثير احتراز و اجتناب نمايى . « 5 » - اگرچه در اين سال نقباء و دعاة عباسيّه بيشتر شده بودند ، امّا هنوز مردم را در خفيه بيعت مىدادند . امّا در نسب ابو مسلم مروزى مورّخان را اقوال بسيار است . از جمله حمزهء اصفهانى چنين آورده كه : ابو مسلم از فرزندان حمزة بن عباد بود و ولادتش در قريهاى از قراى اصفهان در سنهء مائهء هجرى در زمان خلافت عمر عبد العزيز اتفاق افتاده . و بعضى گويند كه نسبت او منتهى به گودرز كشواد مىشود . و از غرايب اتّفاقات آنكه گودرز در جنگ سياوش لباس سياه پوشيده بود در غير معركهء جنگ نمىخنديد و ابو مسلم نيز در حين ظهور در لباس سياه بود و در غير معركهء جنگ نمىخنديد . و بعضى بر آنند كه ابو مسلم از نسل بو ذر جمهر است ؛ چرا كه بو ذر جمهر را اصل از شهر
--> ( 1 ) . نويرى ماجراى قتل حارث بن سريج را به گونهاى ديگر نقل كرده است ؛ - نهاية الأرب ، ج 6 ، ص 411 به بعد . ( 2 ) . دعاة و نقباى امام عباسى در خراسان دوازده نفر بودند كه چهار تن از آنها موالى بودند و هشت تن از اعراب . انتخاب اين دوازده تن يادآور نقباى دوازدهگانهاى بود كه رسول اللّه ( ص ) در عقبهء ثانيه از بين اوس و خزرج برگزيد : نه تن از خزرج و سه تن از اوس . ( 3 ) . از جملهء اين دعاة سليمان بن كثير و همگنان او بودند . ( 4 ) . برخى ابو مسلم را منسوب به عباسيان و از نسل مشكوك سليط بن عبد الله دانستهاند ؛ - تاريخ ايران از اسلام تا سلاجقه ( كيمبريج ) ، ج 4 ، ص 50 . ( 5 ) . امام عباسى از اختلاف بين اعراب قحطانى و عدنانى در خراسان - كه خود انعكاسى از تجديد عصبيتهاى قومى قديم عرب بود - استفاده كرده به ابو مسلم گوشزد كرد كه : « نزاريها را دشمن بدارد ، يمانيها را حتى الامكان جلب كند ، از ربيعه برحذر باشد ، و به علاوه به هركس كه سوء ظنّ داشته باشد هلاكش كند . » ؛ - عبد الحسين زرّين كوب ، تاريخ مردم ايران ، ص 43 .