ذكر وقايع سال نود و هفتم از رحلت خير البشر از جملهء وقايع اين سال جنگ سعيد بن عمرو الحرشى بود با پسر خاقان . تفصيل اين مجمل آنكه سابقا مذكور شد كه چون هشام از حالات جرّاح و كشته شدن او خبردار گشت بسيار متأثر شد و با امراى خود در مقام اخذ انتقام جرّاح مشورت نمود و رأى همه بر آن قرار گرفت كه سعيد بن عمرو حرشى را بايد جهت اين مهم فرستاد . و سعيد در رصافه مىبود و هشام سعيد را از آنجا طلب داشته نامزد جنگ پسر خاقان گردانيد و جميع ملتمسات او را در باب لشكر مبذول داشت و صد هزار درم به او بخشيد . پس سعيد با كثرتى تمام از شام بيرون آمده متوجه آذربايجان گرديد . چون به ارزن روم « 1 » رسيد جمعى از ياران جرّاح پيش او آمده خسته و كوفته از كماهى حالات او را اعلام دادند . پس سعيد ايشان را اسب و سلاح داده همراه خود بازگردانيد و از شهر ارزن روم روان شده بعد از قطع منازل به أخلاط « 2 » رسيد . آنجا چندان توقّف نمود كه آن شهر را فتح نمود و كفّارى كه سكنهء اخلاط بود همه را به تيغ گذرانيده زن و فرزندان ايشان اسير كرده غنايم بسيار از اخلاط به دست سپاه اسلام افتاد . پس متوجّه بردع شد و از بردع به بيلقان رفت و در بيلقان شنيد كه پسر خاقان جمعى كثير از مسلمانان را در قلعه درقان محاصره نموده و مهم مسلمانان به آنجا رسيده بود كه قلعه را بسپارند . سعيد يكى از ملكزادگان فارس را كه نام او بردك بود و [ او را ] « اسب ابلق » نيز گفتندى و

--> ( 1 ) . ارزن روم : از شهرهاى مشرق تركيه ، بر سر راه فلات ايران به آسياى صغير ، و نام درست آن ارزروم يا ارزنة الروم است . ( 2 ) . اخلاط : از شهرهاى مهم ارمنيه ، واقع در ساحل درياچهء وان .