قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

917

تاريخ الفي ( فارسى )

عبد اللّه سعد گفت : تا آمدن ايشان ما زنده نخواهيم ماند . و چون آن سواران ضعف سپاه عراق را مشاهده كردند در ساعت بازگشته روى به ياران خود رفتند و عبد اللّه سعد از دست ربيعة بن مخارق به قتل رسيدند . امّا برادر عبد اللّه ، خالد بن سعد چون ديد كه ربيعه برادرش را كشت بر ربيعه حمله كرده شمشيرى بر او رساند ، ليكن چون لشكر شام بسيار بود هجوم آورده ربيعه را از دست خالد خلاص كردند و خالد را نيز به برادرش رسانيدند . آنگاه رايت عبد اللّه بن وال برگرفت . ادهم بن محرز باهلى از سپاه شام حمله آورده او را به قتل رسانيد . اين عبد اللّه وال از فقها و عبّاد زمانه بود . چون ابن وال به قتل رسيد رفاعة بن شداد بجلى رايت برگرفت و با ياران خود گفت : همهء مردم ما كشته شدند و اگر ما در اين معركه ثبات قدم ورزيم آنچه مانده‌اند نيز كشته شوند و اين مذهب از جهان برافتد . صواب آن است كه ما راه كوفه پيش گيريم . اميد كه حقّ سبحانه و تعالى ما را قوّتى دهد كه باز خون امام مظلوم را توانيم گرفت . عبد اللّه بن عوف گفت : اى رفاعه راست مىگويى كه صلاح در آن است كه ما به جانب كوفه مراجعت نماييم ، امّا اگر اين لحظه روى گردانيده متوجّه آن صوب گرديم دشمنان تعاقب نموده از ما يكى را زنده نگذارند . پس مصلحت در آن است كه ما به لشكر خود رويم و چون شب تاريك شد سوار شده و به جانب كوفه روان شويم و تا روز روشن نشود از رفتن ما آگاهى نيابند . پس دست از جنگ بازداشته هر دو طايفه به لشكرگاه خود قرار گرفتند . چون از شب پاره‌اى بگذشت اهل عراق از رودخانهء عين الورده گذشته پل را خراب كرده متوجّه راه عراق شدند . چون صباح شد اهل شام دانستند كه سپاه عراق از آب گذشته‌اند . ايشان نيز بازگشتند . * * * [ وفات مروان حكم و جلوس عبدالملك بر مسند ] و از جمله وقايع اين سال وفات مروان حكم « 1 » و جلوس عبد الملك بر مسند حكومت است . سابق روايت كامل التواريخ در باب اخذ بيعت عبد الملك و عبد العزيز در حال حيات مروان قلمى گشت ، امّا در تاريخ روضة الصفا چنين آورده كه در آن وقت كه مروان بيعت خود از مردم شام مىگرفت حسّان بن مالك « 2 » به او گفت : من بيعت مىكنم به تو به شرط آنكه بعد از تو خالد بن يزيد بر اهل شام والى باشد . و چون مروان بر سرير حكومت نشست خاطرش مايل

--> ( 1 ) . مرگ مروان حكم در ماه رمضان سال شصت و پنج هجرى اتفاق افتاد . ( 2 ) . حسان دايى يزيد بن معاويه بود .