نقل است كه چون امام حسن به مدينه آمد شخصى به او خطاب كرد كه يا مسوّد وجوه المؤمنين - يعنى : اى سياه‌كنندهء روى مؤمنان . آن‌جناب فرمود : مرا سرزنش مكن كه بر رسول ، صلّى اللّه عليه و آله ، مكشوف شده بود كه بنى اميّه بر مثال بوزينه بر منبر او متعاقب يكديگر مىآمدند . اين صورت بر طبع مبارك آن حضرت گران آمده بود ، سورهء إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ « 1 » نازل گشت . و به اشهر روايات مدّت خلافت امام حسن ، عليه السّلام ، شش ماه بود . اين مصداق رسول است ، صلّى اللّه عليه و آله ، كه فرمود : كانت الخلافة بعدى ثلثين سنة - يعنى : خلافت بعد از من سى سال خواهد بود - چه ، خلافت خلفاى اربعه بيست و نه سال و نيم بود . و تتمهء حديث صريحا دالّ است بر آنكه معاويه از جملهء خلفا نيست ، بلكه در سلك ملوك جابر منتظم است . و سرّ اين سخن نيز كه حضرت مقدّس نبوى ، صلّى اللّه عليه و آله ، در شأن امام حسن فرموده بود كه « اين پسر من سيّد است و عنقريب حق‌تعالى و سبحانه به‌واسطهء او در ميان دو گروه عظيم از مسلمانان صلح كند « 2 » » ظاهر و باهر شد . و مخفى نماند كه سابقا مذكور شد كه قيس بن سعد بن عباده بعد از ابا و امتناع از بيعت معاويه به امر امام حسن ؛ عليه السّلام ، با او بيعت كرد . امّا در مقصد اقصى چنين آورده كه چون امام حسن بعد از مصالحه به جانب مدينه مراجعت فرمود و همهء اصحاب آن حضرت به بيعت معاويه درآمدند مگر قيس بن سعد كه در بعضى [ از ] سوار كوفه با اصحاب خود نشسته بود امتناع نمود ، بنابراين معاويه به سوى او كتابتى نوشت كه : امام تو در بيعت من منازعه نكرد ، تو نيز زود به جانب من متوجّه شو كه هرچه تو را بايد از من حاصل است . و السّلام . پس ابن سعد نيز به جانب شام رفته با معاويه مبايعت كرد ، و ظاهرا مراد خويش حاصل كرد و به كوفه بازگشت . و در اين سال خوات بن جبير الانصارى البدرى كه از شجاعان اصحاب رسول ، صلّى اللّه عليه و آله ، بود به دار البقا انتقال نمود ، رحمة الله عليه . و مرغ روح ابو مسعود عقبة بن عمرو الانصارى ، معيقب الدّوسى ، ابو سيد الرعدى و مالك بن ربيعه كه همه از اصحاب بدر بودند در اين سال به كنگرهء عرش پرواز نمود . و هم در اين سال اشعث بن قيس الكندىّ در كوفه فوت شد ؛ « 3 » و اللّه اعلم .

--> ( 1 ) . قدر ، 1 . ( 2 ) . اين حديث در صحيح بخارى ذيل رقم سه هزار و پانصد از قول ابو بكره نقل شده است . ( 3 ) . شرحبيل بن سمط الكندى نيز در اين سال درگذشت .