قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

451

تاريخ الفي ( فارسى )

سردارى قضاعهء دمشق ] ، يزيد بن هبيره ، يزيد بن اميّه ، « 1 » عمرو بن عاص ، مخارق بن حارث زبيدى [ به سردارى مذحج اردن ] ، قعقاع بن ابرههء [ كلاعى ، « 2 » به سردارى تمام قبايل باقى ماندهء ديگر ] ، سفيان بن عمرو [ - ابو الاعور سلمّى ، به سردارى اردنيان ] ، حارث بن خالد [ ازدى ، به سردارى پيادگان فلسطين ] ، همام بن قبيصه [ به سردارى پيادگان بنى قيس دمشق ] ، حوشب بن ذوظليم [ به سردارى پياده‌نظام حمص ] ، حابس بن ربيعه ، عباد بن زيد ، يزيد بن اسد ، طريف بن حابس [ الالهانى ، به سردارى پيادگان بنى قيس ] ، هانى بن عمير ، نائل بن قيس بن مالك « 3 » [ به سردارى بنى لخم و بنى جذام فلسطينى ] . و چون جانبين از تعبيهء لشكر فارغ شدند ، امير المؤمنين و امام المتقين اسد اللّه الغالب علىّ بن ابى طالب ، عليه السّلام ، بيرون آمد و اولاد كرام او ، عليه و عليهم السّلام ، و ابن عباس و عبد اللّه بن جعفر ، رضّى اللّه عنهم ، و مهاجر و انصار ، زيّن اللّه بارواحهم دار القرار ، يمين و يسار آن حضرت را فروگرفته ، و آن عالم علم لدنّى شيخ اويس قرنى دست ارادت در ركاب سعادت آن حضرت زده سايه‌دار ملازم آن آفتاب اوج فضل و كمال ايستاده از غايت زهد نهايت ورع ادوات خود در عصا افكنده و ميان خدمت دولا به ليف محكم بسته و دست دعا به حضرت ربّ العلا گشاده . بعد از آن امام المتّقين به جماعت مؤمنين خطاب فرمود : اى قوم ! در حرب به هيچ احدى پيشدستى مجوييد ، و چون دست به يابيد برهنه نكنيد و كشف عورت روا مداريد ، و هيچ قتيلى را مثله مسازيد ، و به سراى مردم در نياييد ، و نظر پيش خود داريد ، و آواز بلند مكنيد ، و سخن اندك گوييد ، و دلهاى خود بر مبارزت خوش داريد و ثبات‌قدم ورزيد ، و در كثرت ذكر خداى سبحانه و تعالى كوشيد . پس از فرمود : اللّهمّ الهم الصّبر و انزل عليهم النّصر و اعظم لهم الاجر . يعنى : اى بارخدايا در دلهاى قوم صبر الهام فرماى و نصرت و فتح نامزد احوال ايشان گردان ، و اجر ايشان عظيم كن . گويند قتال صفّين چهل روز امتداد يافت و ليكن عامهء فناى خلق در سه روز بود . در كتاب حلية الاولياء از عبد الرحمن بن ابى ليلى مرويست كه در اوّل روز صفّين مردى از اهل شام آواز داد كه : اى اهل عراق ! اويس قرنى در ميان شماست ؟ گفتند : بلى . ترا از پرسيدن آن‌چه مراد است ؟ گفت : من از حضرت رسالت‌پناهى ، صلّى اللّه عليه و آله ، شنيدم كه فرمود : اويس قرنى بهترين تابعان است از روى احسان ، يعنى عبادت . بعد از آن از ميان اهل

--> ( 1 ) . نام هيچ‌كدام از اين دو يزيد در پيكار صفّين نيامده است . ( 2 ) . شرح حال وى در تاريخ دمشق ( ج 35 ، ص 369 ) آمده است . ( 3 ) . پيكار صفين : نائل بن قيس جذامى .