قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى
317
تاريخ الفي ( فارسى )
اطاعت الهى است ملتزم شوند « 1 » - بر ما واجب باشد . و چون مقاتلت ايشان بر ما واجب باشد اباحت دم بر ما لازم آيد ، امّا اموال ايشان در امان ايمان است . « 2 » واقعا اگر قسمت مال ايشان ميان مقاتلان جايز بودى زنان ايشان را اسير و برده توانستى ساخت . و كدام مؤمن رضا به آن مىدهد كه مادر مؤمنان - كه حرم رسول خداست - نام اسيرى و بردگى بر وى افتد . و [ على مرتضى ] به دلائل واضحه و امارات لايحه بر لشكر نصرتپيكر ظاهر و هويدا ساخت كه تصرّف در اموال ايشان حرام است . نقل است [ كه ] بعد از انقضاء حرب جمل حضرت امير المؤمنين على ، عليه السّلام ، عبد اللّه بن عبّاس را به نزد امّ المؤمنين عايشه فرستاد تا با او بگويد چنانچه به سوى بصره آمده [ است ] به جانب مدينه ارتحال نمايد و ديگر در اين ديار بيش از اين آرام نگيرد . عبد اللّه عباس به در سراى عايشه رفت و اذن خواست . عايشه وى را اذن درآمدن نداد . ابن عباس به ضرورت از براى پيغام امام المتقين بىاذن درآمد . و از يمين و يسار نگاه كرد راحلهاى ديد پر از تكيهها . تكيهاى از آن برداشت و بر روى آن نشست . عايشه گفت : اى ابن عباس ، بر خلاف سنّت عمل كردى و بىاذن من در منزلم درآمدى و بر بالاى و سادهء من بىدستورى نشستى . ابن عباس گفت : اگر تو در منزل خود و در خانهء خود - كه ترا رسول ، صلّى اللّه عليه و آله ، در آنجا گذاشته بود و امر فرموده بود كه از آنجا بيرون نيايى - مىبودى ، من هرگز بىاذن و اجازه در آن منزل نمىآمدم . و آن منزلى است كه خداى تعالى امر فرموده ترا كه در آنجا باشى و آرام گيرى ، چنان كه بر سبيل عموم خطاب به ازواج مطهّرات سيّد رسل ، صلّى اللّه عليه و آله ، مىفرمايد كه وَ قَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ « 3 » ، الآيه - يعنى اى زنان نبى قرار گيريد در خانههاى خود و بيرون مياييد از خانههاى خود همچون بيرون آمدن زنانى كه قبل از اسلام بيرون مىآمدند - امّا تو چون خلاف امر خداى عزّ و جلّ و خلاف فرمودهء رسول ، صلّى اللّه عليه و آله ، نمودى اگر من با تو بهخلاف سنّت عمل نمايم كسى را مجال اعتراض نماند بر من . بعد از آن ابن عباس به املاء پيغام امير المؤمنين مشغول شده گفت : امير المؤمنين مىفرمايد كه روى توجّه به جانب مدينه نما و در بصره بههيچحال توقّف جايز مدار . عايشه در جواب گفت : رحمت خداى بر امير المؤمنين باد كه آن عمر پسر خطّاب بود . ابن عباس گفت : وى مرتبهء
--> ( 1 ) . ترجمهء دقيق آيه : و اگر يك گروه بر ديگرى تعدى كرد ، با آنكه تعدى كرده است بجنگيد تا به فرمان خدا بازگردد . - و . ( 2 ) . طبرى مىنويسد : على ( ع ) در پاسخ آنان فرمود : « اينان نيز همانند شمايند . هركس كه به ما نپردازد از ماست و ما از اوييم و هركه اصرار كند و كشته شود جنگ با وى رواست و خمس وى شما را بس است . » ؛ - تاريخ طبرى ، ج 6 ، ص 2474 . ( 3 ) . احزاب ، 33 .