و روايتى آنكه تير به سينه‌اش بخورد . پس غلام طلحه او را از معركه بيرون برده به خرابه‌اى رسانيد و از اسب فرود آورد . هنوز رمقى از حيات باقى داشت كه نظرش بر شخصى از ملازمان امير المؤمنين افتاد . او را به نزد خود طلبيد و از وى پرسيد كه : از كدام لشكرى ؟ سوار گفت : از زمرهء ناجيهء اصحاب امير المؤمنين على بن ابى طالب ، طلحه گفت : دست پيش آر تا به دست تو بيعت امير المؤمنين را تازه كنم و خود را شايستهء رحمت بىاندازه كنم . سوار مسئول طلحه را مبذول داشت و بعد از آن ، [ طلحه ] از مركب پياده گشت و در ساعت عالم آخرت را منزل ساخت . « 1 » و آن لشكرى در حال به ملازمت امام المتّقين آمده و كيفيت حال را معروض داشت . جناب ولايت‌پناه فرمود كه : ايزد تعالى مىخواست كه طلحه بىتجديد بيعت ما به بهشت درنيايد . و مدّت عمر طلحه شصت و دو سال بود . او ده پسر داشت : محمّد ، عمران ، عيسى ، يحيى ، اسماعيل ، اسحق ، يعقوب ، موسى ، زكريا ، و صالح . و از جملهء پسران ، محمّد نيز در آن معركه به قتل آمد . امّا عايشه از وفات طلحه عظيم دلتنگ شد ؛ چرا كه ، طلحه پسر عمّ او بود . و اهل بصره از واقعهء او نهايت غمناك شده و متأسف شدند . [ 40 ب ] چون شب درآمد لشكرها با يكديگر بازگشتند . باز روز ديگر على الصّباح عايشه در هودج نشسته پيش لشكر بايستاد و امير المؤمنين تعبيهء لشكر ، همچنان‌كه اوّل روز قرار داده بود ، مرتّب گردانيد و جنگ آغاز كردند ، تا محاربه به حدّى رسيد كه سرهاى دليران و شجاعان از جانبين به تيغ بىدريغ پرّان و جويهاى خون در صحرا و هامون روان شد . عايشه را امروز خوفى عظيم مستولى شد . بنابراين كعب بن سور را ، كه مهار شتر در دست داشت ، گفت : مهار بگذار و مصحف مجيد را بر دست بگير و پيش سپاه على شو و ايشان را به كتاب اللّه بخوان . چون كعب متوجّه اين امر شد خبر به مالك اشتر بردند كه عايشه اين حيله پيش آورده . مالك از وهم آنكه مبادا اين سخن به امير برسد و امير از كمال مرحمت فرمايد ، و اين فتحى كه به صد جرّثقيل قريب الوقوع شده به عهدهء تعويق افتد ، سر راه بر كعب گرفت و او را به ضرب تيغ بىدريغ به دوستانش رسانيد . « 2 »

--> - مروان گفت : از اين پس ديگر خونخواهى عثمان نخواهم كرد . آنگاه تيرى بر او زد و طلحه از آن تير كشته شد ؛ - پيشين ، ص 158 ؛ جمل ، 230 ؛ تاريخ طبرى ، ج 6 ، ص 3186 ؛ تهذيب التهذيب ، ج 5 ، ص 21 . ( 1 ) . براى كسب اطّلاع بيشتر در خصوص روايات گوناگون مرگ طلحه - جمل ، ص 229 به بعد . ( 2 ) . نويرى مىنويسد كه كعب را سبائيان [ - پيروان عبد اللّه بن سبا ] تيرباران كردند و كشتند ؛ - نهاية الأرب ، ج 5 ، ص 146 .