ذكر وقايع سال نوزدهم از رحلت ، كه سال بيست و نهم از هجرت و سال ششم از خلافت امير المؤمنين عثمان است . در اين سال به قول بعضى از اهل تاريخ مردم بصره از ابو موسى اشعرى شكايت به دار الخلافه آوردند « 1 » . امير المؤمنين او را از حكومت آن مملكت معزول ساخت و عبد اللّه بن عامر بن كريز بن ربيعة « 2 » بن حبيب بن عبد الشمس را كه پسر خالهء او بود به جاى وى نصب كرد . و به قول بعضى اين عزل و نصب در سال بيست و چهارم واقع شده ؛ و اللّه اعلم . و گويند روزى كه ايالت بصره را به عبد اللّه بن عامر تفويض ساخت او در سنّ بيست و پنج سالگى بود و ذو النّورين امر فرمود كه چندى از لشكر عثمان بن ابى العاص ثقفى از عمّان و بحرين محكوم و متابع عبد اللّه ابن عامر باشند . و در اين سال خبر به عثمان رسيد كه اهل فارس نقض عهد و پيمان نموده بر عبد اللّه معمر كه والى آنجا بود خروج كرده و او را به قتل آورده و جنودهاى لشكر اسلام كه در حدود فارس بود فرار نموده و لشكر فرس نواحى اصطخر را معسكر ساخته‌اند . پس عبيد اللّه « 3 » بن سعد را اشارت فرمود تا لشكر بصره و عمّان را درهم كشيده متوجّه فارس شد و در نواحى اصطخر تصادم و تلاقى فريقين اتّفاق افتاد . بر ميمنهء لشكر اسلام ابو بزه اسلمى ، بر ميسره معقل بن يسار و بر خيل عمران بن حصين ، و رجال ثلثهء مذكوره شرف صحبت و خدمت حضرت رسالت ، عليه السّلام ، را دريافته بودند . از طرفين قتالى شديد و حربى عظيم واقع شد ، چنان كه كم از نيم‌روز سرهاى بسيار از

--> ( 1 ) . شكايت مردم بصره مربوط مىشود به نحوهء اعزام لشكر براى فرونشاندن عصيان مردم ايذه ؛ - نهاية الأرب ، ج 5 ، ص 37 . ( 2 ) . عبد الله بن عمر كزير بن ربيعه . ( 3 ) . هرسه نسخه : عبد الله .