ذكر وقايع سال چهاردهم از رحلت پيغمبر ، صلى اللّه عليه و آله كه سال اوّل از خلافت امير المؤمنين عثمان است . در اوايل محرّم اين سال بيعت بر خلافت عثمان ، رضى اللّه عنه ، قرار يافت . مجمل احوال آنكه چون امير المؤمنين عمر ، رضى اللّه عنه ، از زخم خنجر ابو لؤلؤ بر بستر موت افتاد ، امر خلافت - را چنان كه گذشت - ميان شش تن از اعيان مهاجر كه اصحاب مشورت بودند شورى گذاشت و آن شش كس عثمان است و على و طلحه و زبير و سعد بن ابى وقّاص و عبد الرحمن بن عوف ، رضى اللّه عنهم . و در آن ولا طلحه از ميان غايب بود . بعد از وفات عمر ، رضى اللّه عنه ، حاضر شد و داخل در اصحاب شورى گشت « 1 » . القصّه ؛ چون اهالى مدينه از دفن امير المؤمنين عمر ، رضى اللّه عنه ، و مراسم تعزيت او فارغ شدند آن شش تن براى مشاورت در امر خلافت جمع گشتند . اين اجتماع در سراى مسور بن مخرمه يا در بيت المال يا در حجرهء عايشه بود و مقداد بن اسود « 2 » و ابو طلحهء انصارى به موجب وصيّت عمر ، رضى اللّه عنه ، بر در محلّت با پنجاه نفر نشستند كه تا سه روز پياپى محصّل اصحاب بسته باشند و تا مهم بيعت قرار نيابد ايشان را نگذارند كه متفرّق شوند . تا دو روز ميان ايشان گفتگوى بسيار شد و هركدام در باب شرف و فضل خود خطبه‌اى خواندند و بر استحقاق خلافت خود دلائلى مىگذرانيدند . [ 19 الف ]

--> ( 1 ) . طلحه پس از گذشتن چهار روز از مرگ عمر به مدينه آمد و با عثمان بيعت كرد . نويرى مىنويسد كه سعد بن ابى وقّاص در آخرين لحظات عمر عمر به وى اطمينان داده بود كه طلحه با رأى شورا در انتخاب خليفه موافق خواهد بود ؛ - نهاية الأرب ، ج 4 ، ص 320 . ( 2 ) . مقداد : مقداد بن عمرو بن اسود از اصحاب پيغمبر و يكى از هفت نفرى است كه نخستين بار اسلام آورد . وى همراه سلمان فارسى ، ابو ذر غفارى ، و عمار ياسر از اولين كسانى است كه به شيعهء على معروف شده‌اند . در صحيحين چهل و هشت حديث از وى نقل شده است . وفات وى به سال سى و سه هجرى در نزديكى مدينه اتفاق افتاد ؛ - الأعلام .