ذكر وقايع سال هشتم از انتقال خاتم النبيين و در اين سال در شام طاعون عظيم شد ، « 1 » و اهل مدينه به غلا و قحط مبتلا شدند و باران از آسمان بازايستاد و مردم از غايت گرسنگى به صحرا مىرفتند و به گياه صحرا اوقات مىگذرانيدند ، و كس بسيار به جهت قحطى تلف مىشدند . و گويند در آن ايّام بادها مىوزيد و خاكى مانند خاكستر بر روى مردم مىپاشيد و به آن سبب آن سال را عامّ الرماده نام نهادند . و گويند كه عمر خطّاب در آن اوقات اكثر تفقّد احوال فقرا و ضعفا و مساكين مىنمود و قوت به مردم مىداد و به امراء اطراف نامه‌ها فرستاد كه هركس از شهر خود و ولايت خود آن‌قدر كه توانند از غلّه و غيره به مدينه [ 12 ب ] فرستند . اوّل ابو عبيده چهار هزار خروار از غلّه و اطعمه و غيره به مدينه آورد و عمر خطّاب گفت او را كه : تو خود اين اجناس را به اهل مدينه قسمت كن . و او آن را به مصلحت وقت بر اهل مدينه تقسيم نمود . و عمرو عاص صد كشتى از غلّه و ساير اطعمه از راه دريا به مدينه فرستاد . و چون اين اجناس به مدينه رسيد فى الجمله در آنجا ارزانى پديد آمد . و گويند بلال بن حارث مزنى شب رسول ، صلّى اللّه عليه و آله ، را به خواب ديد كه وى را بشارت به آمدن باران مىدهد و مىفرمايد كه « سلام من به عمر برسان و با او بگو به عهدى كه با

--> ( 1 ) . طاعون در دهكدهء عمواس ، از دهكده‌هاى فلسطين نزديك بيت المقدّس واقع در شش ميلى رمله ، اتفاق افتاد و حدود بيست و پنج هزار نفر در آنجا جان خود را باختند ، از جملهء اين قربانيان ابو عبيدهء جرّاح ، معاذ بن جبل ، و يزيد بن ابى سفيان بودند . پس از تلف شدن اين عده ، عمرو بن عاص بدون اطّلاع دادن به عمر بن خطّاب باقيماندهء سپاه مسلمين را از اين منطقه بيرون كرد ؛ - تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 1870 .