بدورهء سلطان محمود و جستجوى داستان بوسيلهء وزير او و يافتن آن در خزانهء پادشاه دمشق نشده است . نثر داستان كه روان و سليس است با شعرهاى فراوان از گفتار شاعران پيشين آميخته است و همين هم نشانه‌ييست از قدمت آن ، و گذشته ازين نثر منسجم اين داستان ، با آنكه داستانگزاران متأخر در آن دست برده‌اند ، نشان مىدهد كه خيلى پيش‌تر از عهد صفوى بنگارش درآمده بود . بهرحال قهرمان داستان يعنى سيف الملوك پسر عاصم بن صفوان پادشاه مصر ، گرفتار عشق بديع الجمال دختر ملك شهبال پادشاه پريان شد كه صورت او را بر پرده‌يى نقش كرده بودند و بهزار جهد تا بگلستان ارم كه مقام بديع الجمال بود رفت و او را از پدر بخواست و بهمراه او و ساعد پسر وزير مصر كه مصاحبش بود و ملك خاتون همسر ساعد بمصر بازگشت . قصهء هزار گيسو ماجراى عشق فيروزبخت پادشاه مصر است بدخترى جوان باسم هزار گيسو كه بفرمان پادشاه وزيرش ببغداد رفت و او را خريد ، و سرگذشت پسرش آزادبخت . در اين قصه حوادثى هم كه براى يك بازرگان بغدادى رخ داده بود ، نقل شده است « 1 » . داستان عشق نوروز پسر زرگر دمشقى بدخترى بنام گل « 2 » ، غير از داستان نوروز شاه تأليف اودتچند كايات است كه شايد بعد ازين معرفى كنم . عجيب القصص كه مانند داستان سيف الملوك عروس آن بديع الجمال نام دارد ، بنام شاه عالم بهادر ( 1173 - 1221 ) تأليف شده است . عاشق بديع الجمال در اين داستان شاهزاده‌ييست هندى بنام يوسف جمال و اگرچه اين داستان غير از قصهء سيف الملوك و بديع الجمالست ولى ظاهرا بتقليد از آن

--> ( 1 ) - فهرست كتابخانهء موزهء بريتانيا ص 764 ، فهرست كتابخانهء ملى پاريس ، بلوشه ، ج 4 ص 18 و ص 41 ؛ ترجمهء تاريخ ادبيات اته ص 221 . ( 2 ) - فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانهء ملى پاريس ، بلوشه ، ج 4 ص 41 .