ذبيح الله صفا

1513

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

روايت مشابه ديگرى از داستان امير حمزه مىداند « 1 » . دربارهء على بن ابى طالب ( ع ) داستان ديگرى بنام داستان كوه قاف داريم از فخر الدين تركستانى كه موضوع آن رفتن امامست با يارانش بكوه قاف و سدّ سكندر و شگفتيهايى كه رخ داد . نسخه‌يى ازين كتاب كه بسال 1068 نوشته شده در نجف موجودست « 2 » . باز در مجموعه‌يى از داستانها كه در كاشغر بازنويسى شده ( بسال 1237 ه . ق ) چند داستان مربوط بدلاوريهاى على ( ع ) در مشرق جاى داده شده كه از آن جمله است : فتح قلعهء بربر و كشتن قهرمان آن - داستان لشكركشى محمد بن حنفيه و كشته شدن غضنفر بر دست على - داستان فتح قلعهء مغرب و كشته شدن اردر ديو بر دست على - فتح قلعهء منير - داستان لشكركشى على براى فتح قلعهء سلاسل و كشتن قتال و عنكاء مردستى - داستان جنگ ميان حمزة بن سعد و قهقههء كافر كه بشمشير على ( ع ) كشته شد و چند داستان ديگر ازين دست « 3 » . ديگر از داستانهايى كه دربارهء دلاوريهاى شاه مردان داريم جنگنامهء امير المؤمنين يا غزوة المجاهدين است كه محمد قاسم نامى آن را از اصل عربى تأليف محمد صالح بحرانى بپارسى درآورد . درين ميان نبايد داستان محمد بن عبد اللّه ( ص ) و زقوم شاه پادشاه خيبر و هفت اقليم زمين را كه نامه‌يى بپيامبر نوشته بود فراموش كرد « 4 » ؛ و همچنين بايد از « قصهء امير المؤمنين حسن » « 5 » و « قصهء امير المؤمنين حسن و حسين » و « حكايت محمد حنفيه » ياد نمود كه نسخه‌هاى موجود آنها در عهد مورد مطالعهء ما در بنگال

--> ( 1 ) - ايضا همان صفحه . ( 2 ) - فهرست سيد احمد اشكورى ج 1 ص 17 . از يادداشتهاى آقاى دكتر سيد محمد ترابى . ( 3 ) - مجموعهء شمارهء 1680 Suppl . از نسخه‌هاى فارسى كتابخانهء ملى پاريس ، فهرست بلوشه ، ج 4 ص 76 - 78 . ( 4 ) - ايضا همان جلد ص 87 . ( 5 ) - فهرست بلوشه ، ج 4 ص 81 .