ذبيح الله صفا

1643

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

929 با تغييرهايى در متن كتاب بپايان برده است . بدين معنى كه فصلهاى كتاب را بهفت « بهشت » تقسيم كرده و ترجمهء مجلس هشتم را كه در ذكر احوال سلطان حسين بايقرا « 1 » ست ، باختصار و با حذف اشعار تركى او در بهشت هفتم جاى داده و آنگاه خود مطلبهاى تازه‌يى بر كتاب افزوده است ، يعنى : اولا در بهشت ششم از چهل تن شاعر عهد سلطان يعقوب بايندرى نام برده و ثانيا فصلى بنام بهشت هشتم در دنبالهء كتاب آورده و آن را به دو روضه منقسم ساخته است : روضهء نخستين در ذكر شاعران ماضى پيش از عهد سلطان سليم خان كه مطلبهاى آن بيشتر از بهارستان جامى گرفته شده ، و روضهء دوم در احوال سلطان سليم و شاعران دربار او كه متضمن اطلاعات تازهء سودمنديست . اين ترجمه را استاد فقيد ، شادروان ميرزا على اصغر خان حكمت شيرازى بهمراه ترجمهء ديگر مجالس النفائس يعنى لطائف‌نامه از فخرى هروى بسال 1332 ش در تهران بطبع رسانيده و اين خدمت را بر خدمتهاى ديگر خود بفرهنگ ايران افزوده است . خدايش بيامرزاد و جوانمرديهايش را در ياد همعهدان او جاودانه نگاه داراد . حكيم شاه محمد قزوينى غير از ترجمهء مجالس النفائس اثرهاى ديگرى نيز دارد كه از آن جمله ترجمهء حيوة الحيوان تأليف كمال الدين محمد بن موسى بن عيسى الدميرى الشافعى ( م 808 ) است . دميرى كار پرارزش و دامنه‌دار خود را در تأليف اين كتاب به دو نسخهء « صغرى » و « كبرى » در سال 773 بپايان برد و بعد ازو چند تلخيص از آن ترتيب يافت « 2 » . حكيم شاه محمد نسخهء ترجمه شدهء خود را ازين كتاب حيوة الانسان نام داد و گفت « و نام اين ترجمه

--> ( 1 ) - يعنى : سلطان كمال الدين حسين بن منصور بن بايقرا ابن عمر شيخ بن امير تيمور گوركانى كه چون از اعقاب بايقرا ميرزاست بسلطان حسين بايقرا معروف شده است . ( 2 ) - دربارهء اين كتاب و كيفيت تدوين آن و دامنهء كار دميرى درين مورد بنگريد به كشف الظنون حاجى خليفه ، طبع استانبول ، ج 1 ستونهاى 696 - 697 ؛ و نيز بفهرست نسخه‌هاى خطى فارسى در كتابخانهء ملى پاريس ، بلوشه ، ج 2 ، ص 80 - 81 .