ذبيح الله صفا

1634

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

16 - مير يحيى قزوينى و فرزندانش « 1 » امير يحيى بن عبد اللطيف حسنى سيفى قزوينى از دانشمندان و مؤلفان معروف سدهء دهم هجريست . وى از سادات سيفى « 2 » قزوين بود و در تسنن تعصب مىورزيد و با اين حال حاج خليفه وى را شيعى دانسته است در حالىكه صمصام الدوله شاهنواز خان دربارهء خاندانش يعنى سادات سيفى گويد « اين سلسله در ايران بتسنن مشهور » است . محمد امين بن احمد رازى دربارهء او نوشته است كه « امير يحيى از علوم عقلى و نقلى بهره و بخشى داشته اما در فن تاريخ و سير فريد عصر و وحيد دهر و مهارتش درين شيوه بحدّى بوده كه از ابتداى طلوع نير جهان‌افروز نبوّت و

--> ( 1 ) - دربارهء او و اثرش لب التواريخ و خاندانش بنگريد به : * هفت اقليم ، تهران ، ج 3 ، ص 176 - 177 . * كشف الظنون ، استانبول ، ستون 1547 . * مآثر الامرا ، صمصام الدوله شاهنواز خان ، ج 3 كلكته 1309 ه . ق ، ص 812 - 817 . * فهرست نسخه‌هاى فارسى كتابخانهء موزهء بريتانيا ، چارلز ريو ، ج 1 ص 57 و 104 - 105 . * تاريخ نظم و نثر در ايران و در زبان فارسى ، ص 354 و دربارهء پسرش علاء الدولهء كامى ، ص 383 ، 433 ، 806 ، 823 ، 824 ، 840 . * اكبرنامه ، ابو الفضل علامى ، ج 1 ، ص 19 . * تاريخ تذكره‌هاى فارسى ، گلچين معانى ، ج 2 ، ص 362 - 391 . * تذكرهء روز روشن ، تهران 1343 ، ص 673 - 674 . * منتخب التواريخ بداؤنى ، ج 3 ، ص 97 - 99 . * فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى در كتابخانهء ملى پاريس ، بلوشه ، ج 1 ص 226 - 227 . ( 2 ) - سادات سيفى قزوين از اعقاب سيف الدين محمد حسنى بوده‌اند كه در سدهء هشتم هجرى شهرت بسيار داشت . حمد الله مستوفى دربارهء او در فصل سادات قزوين نوشته است : « سيف الملة و الدين محمد الحسنى قاضى القضات دار الملك سلطانيه و تومان قزوين و ابهر و زنجان و طارمين ( - طارم عليا و طارم سفلى ) است و متابع مذهب امام اعظم شافعى رضى الله عنه و در قطع قضايا از جادهء شرع تجاوز نمىكند » . تاريخ گزيده ، تهران 1362 ، ص 798 .