نگارش تاريخ صفويان بر دست پسرش امير محمود . اين كتاب به « ذيل حبيب السير » و به « تاريخ شاه تهماسب » نيز معروفست و نگارش آن بتشويق ركن السلطنه محمد خان شرف الدين اوغلى حاكم هرات بسال 953 آغاز شده و بسال 957 انجام يافته است . نام جهانگشاى خاقان « 1 » يا عالم‌آراى شاه اسمعيل يا عالم‌آراى صفوى [ اگرچه در زمان متأخرترى از تاريخهاى ديگر صفويان نوشته يا تجديد تحرير شده است ] ، در اينجا آورده مىشود زيرا موضوع آن سرگذشت بنيان‌گذار شاهنشاهى صفويست . نويسندهء اين كتاب پرارزش نامعلوم است و حتى اسم كتاب هم در بعضى از نسخه‌ها مذكور نيست « 2 » و دو نسخهء چاپ تهران هم به دو نام يعنى : 1 ) عالم‌آراى شاه اسمعيل ( تهران 1349 ش ) و 2 ) عالم‌آراى صفوى ( تهران 1350 ش ) منتشر شده‌اند . تاريخ تأليف كتاب هم روشن نيست و گويا آغاز كار آن در عهد شاه تهماسب بوده باشد زيرا در پايان آن « 3 » اسم شاه تهماسب با دعاى خلد الله ملكه آمده است . چارلز ريو « 4 » معتقد است كه شروع بتأليف اين كتاب بايد اندكى بعد از جلوس شاه تهماسب ( 930 ه ) بوده باشد ، ولى از جانبى ديگر در كتاب چندبار از شاه تهماسب و شاه عباس چون مردگان سخن رفته و يك بار هم آمده است كه : « . . . و حال كه مسودهء اين اوراق تأليف شده كه سنهء ستّ و ثمانين بعد الف است » . باتوجه به اين نكات تصور مىرود كه با استنساخهايى كه ازين كتاب مىشده در آن تصرفاتى انجام مىگرفته و يا حتى شايد مطالبى بر آن افزوده مىشده و اين كار تا دورهء پادشاهى شاه سليمان ( 1077 - 1106 ه ) به طول انجاميده است « 5 » . موضوع اصلى كتاب كارنامهء

--> ( 1 ) - چاپ مركز تحقيقات فارسى ايران و پاكستان . اسلام‌آباد ، بىتاريخ . ( 2 ) - از آن جمله در نسخهء 3248 . Or ، بضميمهء فهرست ريو ، ص 34 - 35 رجوع شود . ( 3 ) - عالم‌آراى صفوى ، تهران 1350 ، ص 600 . ( 4 ) - ضميمهء فهرست نسخ فارسى كتابخانهء موزهء بريتانيا ، ص 34 . ( 5 ) - و نيز بنگريد بمقدمهء عالم‌آراى صفوى ، ص 20 - 22 كه تاريخ تأليف كتاب در آن بعهد شاه سليمان دانسته شده است .