خويش و صورت آرزوى خاطر غم‌انديش عرضه داشت . . . » . داستان زادن و باليدن و عشق ورزيدن كامروپ ازين پس آغاز مىشود . اين داستان بسبب شهرتى كه يافت چندبار بشعر فارسى درآمد . نخستين نظم آن دستور همت نام دارد و ناظم آن محمد مراد كار خود را بتشويق همت خان از مقرّبان عالمگير پادشاه ( 1069 - 1118 ه ) آغاز نمود و چهار سال بعد از مرگ او يعنى بسال 1092 بپايان برد و ازين راه منظومه‌يى عاشقانه ببحر هزج مسدس مقصور يا محذوف فراهم آورد . همت خان مذكور يكى از تحريرهاى قصهء كامروپ و كام‌لتا را نوشته و محمد مراد ياد شده را بنظم آن واداشته بود . نظم ديگر قصهء كامروپ و كام‌لتا به فارسى از شاعرى هندوست بنام « تك چندچند » كه آن را گلشن عشق ناميد . ديگر نظم حاجى ربيع مغربى دهلوى متخلص به انجب « 1 » است كه خمسه و ديوان و نيز منظومهء مهابهاراته ازوست و صد سال زيست و منظومه‌يى كه ازين داستان ترتيب داد فلك اعظم نام دارد و آن را بسال 1157 ه باتمام رسانيد ؛ و آخرين بار مير عليشير قانع تتوى شاعر و مورخ و تذكره‌نويس ( م 1203 ه ) صاحب مقالات الشعرا در شرح حال شاعران پارسىگوى هند بنظم آن همت گماشت « 2 » ، و . فرانكلين « 3 » ترجمه‌يى ازين كتاب بانگليسى كرده است كه بسال 1793 در لندن انتشار يافت . از تحريرها و نظمهاى مختلف قصهء كام روپ و كام‌لتا نسخه‌هاى متعدد در بيشتر كتابخانهاى هند و اروپا موجودست و نسخه‌يى از آن بنام دستور همت كه پيش ازين معرفى كرده‌ام بشمارهء 929 . Suppl در كتابخانهء ملى پاريس ملاحظه شد و اين همانست كه در كتابخانهء موزهء بريتانيا بشمارهء Add , 19 , 624 موجود است .

--> ( 1 ) - دربارهء او بنگريد بفهرست ريو ، ص 711 و به تذكرهء روز روشن ، تهران 1343 ، ص 87 . ( 2 ) - دربارهء او بنگريد بتاريخ تذكره‌هاى فارسى ، احمد گلچين معانى ، ج 2 ص 283 . ( 3 ) - W . Franklin