51 - عتابى تكلو « 1 » حسن بيگ عتابى پسر بخشى بيگ تكلو از شاعران سدهء دهم و يازدهم است . ولادتش بسال 973 در هرات اتفاق افتاد « 2 » ليكن دوران نشو و نما و تربيتش در قزوين سپرى گرديد و روزگار شهرتش مصادف بود با اقامت وى در اصفهان به خدمت شاه عباس يكم و ستايش آن پادشاه ، و در همين روزگار بود كه يكى از ديه‌هاى ورامين بنام تارند ظاهرا در پاداش منظومه‌يى بنام « ايرج و گيتى » كه بر وزن مخزن الاسرار و بنام شاه عباس سروده بود ، به دو ارزانى گشت . از جملهء داستانهايى كه در ارتباط عتابى با دربار صفوى رائجست آنكه در يكى از آيين‌بنديهاى اصفهان شاه عباس بوى تكليف شرابخوارى كرد و او كه بقول فخر الزمانى « افيونى گذرا بود » از پذيرفتارى فرمان سر باز زد و به همين سبب نزديك بود كه هدف تير شاه قرار گيرد مگر آنكه بحلال بودن مى فتوى دهد ، و او ناگزير اين رباعى را انشاء كرد و بلا را از خود بگردانيد : اى شاه ستاره خيل خورشيد اقبال * وى از پى سايهء تو گردون چو هلال ايام تو عيدست ، در او روزه حرام * بزم تو بهشتست ، در او باده حلال « 3 » در سال 1013 كه مير معصوم بهكرى سفير جلال الدين اكبر از اصفهان

--> ( 1 ) - دربارهء او بنگريد به : * تذكرهء ميخانه ، ص 437 - 452 . * عرفات العاشقين ، تقى الدين اوحدى ، خطى . * صحف ابراهيم ، على ابراهيم خان خليل ، خطى . * نتايج الافكار ، ص 474 . * آتشكدهء آذر ، تهران ، ص 78 - 79 . ( 2 ) - در 1025 كه سال وفاتش بود پنجاه و دو سال داشت ، پس ولادتش بسال 973 بود . ( 3 ) - تفصيل واقعه را در تذكرهء ميخانه ( ص 438 - 439 ) بخوانيد .