ذبيح الله صفا

938

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

شهرت داشته و عبد النبى فخر الزمانى صاحب تذكرهء ميخانه گفته است كه « به خط او بر ظهر مكاتيبى كه بياران اهل نوشته » اين نسبت را ديده است . ولادتش بتاريخ 964 ه در اصفهان بود و چنان كه تقى الدين كاشانى نوشته اگر چه قاضىزاده بود ليكن چون طبعش بشعر تمايل داشت در زىّ اهل نظم درآمد « و دست طلب از خويشان و مردم ديار خود كوتاه كرده با مردم اهل درآميخت » و به مسافرت در ديار عراق و آذربايجان و بلاد خراسان پرداخت و به « ضبط معارف و حقايق و اثبات ذوقيات » همت گماشت . تقى الدين اوحدى در عرفات گويد كه شكيبى خواهرزادهء امير روزبهان صبرى و بشكيبى امامى ملقب بود . اين امير روزبهان صبرى از شاعران و بزرگان نام‌آور آغاز عهد صفوى و با شاه تهماسب معاصر بود « 1 » و يقينا خويشاوندى نزديك شكيبى با وى در تربيت شاعرانه‌اش تأثير داشت ، ليكن او به همين مايه تربيت اكتفا ننمود و از ابتداى جوانى سفر آغاز كرد و چنان كه نويسندگان احوالش بيان كرده‌اند چندگاهى در خراسان بسر برده در مشهد و هرات به تحصيل فنون ادب سرگرم بود و بقول عبد الباقى نهاوندى در مآثر رحيمى در آن ديار « بطالب علمى و شاعرى اشتغال نمود و اكثر متداولات را به نظر امعان درآورده شهرهء شهر و نادرهء دهر گرديد » و از آنجا بشيراز رفت و در خدمت امير تقى الدين نسّابهء شيرازى به تحصيل دانش ادامه داد و باصفهان بازگشت و از آن شهر بتاريخ 998 ه ، هنگامى كه سى و چهار سال از سنش مىگذشت ، عزيمت ديار هند نمود و از راه دريا ببندر چيول رسيد و قصد خدمت ميرزا عبد الرحيم خانخانان كرد كه در آن زمان در گجرات بسر مىبرد ، ليكن چون بگجرات رسيد خانخانان بپايتخت رفته بود و او نيز ناگزير بدنبالش عازم پايتخت گرديد و به خدمت سپهسالار پيوست و محل توجه خان سخن‌شناس گرديد چنان كه در سفرهاى سند و دكن در ركابش بود و

--> ( 1 ) - بنگريد به آتشكده آذر ، تهران ، ص 956 و مأخذهايى كه در حاشيهء آن صفحه خواهيد ديد .