ذبيح الله صفا
1297
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
از عرفاى بزرگ و مشهور قرن هشتم است . ولادتش بسال 713 در همدان اتفاق افتاد . پدرش از حكام وقت و در دستگاههاى ديوانى صاحب مقام بود ولى سيد على عمر خود را صرف تحقيق در حقايق كرد و نزد عدهيى از مشايخ بزرگ مانند شرف الدين محمود ابن عبد اللّه فرغانى و تقى الدين على دوستانى و علاء الدولهء سمنانى بمجاهدت و مطالعت پرداخت و مدتى را نيز در سفرهاى طولانى خود بسر برد تا عاقبت بهندوستان رفت و در سال 781 در كشمير اقامت گزيد و در خدمت سلطان قطب الدين بن علاء الدين خلجى ( م 786 ه ) رتبت و مكانت خاص يافت و خانقاهى در علاء الدين پورهء كشمير پى افگند كه گويا بعد از او بدست پسرش سيد محمد باتمام رسيد و در سال 797 وقف شد . و اما مير سيد على خود بسال 786 درگذشت و در ختلان به خاك سپرده شد . مير سيد على در نثر پارسى و عربى دست داشت و اشعارى نيز بپارسى مىسرود و رسائل فراوان در مسائل عرفانى و اخلاق و سلوك تأليف كرد مانند ذخيرة الملوك ، مرآة التائبين ، رسالهء مناميه ، انتخاب منطق الطير ، ده قاعده ، رسالهء وجوديه ، رسالهء ذكريه ، رسالهء عقبات ، رسالهء آداب سفره ، فتوتنامه ، واردات غيبيّه ، سير الطالبين ، شرح فارسى قصيدهء خمريّه ميميّهء ابن فارض ( ابو حفض عمر بن فارض متوفى بسال 632 ه . ) ، رسالهء درويشيّه ، شرح فصوص الحكم ، و غيره . 54 - معين الدّين يزدى « 1 » مولانا معين الدين على بن جلال الدّين محمد يزدى معروف به « معلّم » از دانشمندان
--> ( 1 ) - دربارهء او رجوع شود به : * مقدمهء مواهب الهى ، چاپ تهران 1326 بتصحيح و اهتمام مرحوم مغفور سعيد نفيسى و برخى از موارد در متن آن كتاب مخصوصا صحايف 11 ، 12 ، 14 ، 16 ، 18 ، -