ذبيح الله صفا
1265
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
عوارف المعارف شيخ شهاب الدين سهروردى نظر داشته است . مصباح الهدايه در ده باب و هر باب آن در ده فصل است و اگرچه مؤلّف آن را براى كسانى نوشت كه از زبان عربى اطلاع ندارند ليكن نثر كتاب بشدّت با مفردات و تركيبات و جملههاى طولانى و اشعار عربى آميخته است . پيداست كه قسمتى ازين آميختگى معلول آميزش كلى زبان فارسى تا عهد مؤلف با زبان عربيست و قسمتى نتيجهء آنكه تأليف كتاب در واقع جنبهء استفاده از يك متن عربى داشت ، و طبعا آرايشگريهايى كه مؤلف در نثر خود كرده مستلزم اشعار عربى بود و غالب جملههاى مفصل عربى نقل قول است . امّا مواردى از مصباح - الهدايه را مىتوان يافت كه انشاء آن سادگى و روانى بيشتر و آميزشهاى كمترى از آنچه ديدهايم دارد و اگر ازين مطالب بگذريم كتاب را بسبب اشتمال بر مبادى و مسائل اساسى تصوّف و عرفان و نظمى كه در توضيح و تبيين آنها به كار رفته ، كتابى بسيار مهم و معتبر در تصوّف و عرفان مىيابيم خاصّه كه مؤلف مردى فاضل و جامع در اغلب علوم عهد خود و معتقد به صحت و اتقان مطالب بوده است . اين كتاب چنان كه در شرح احوال عماد فقيه كرمانى ديدهايم ، بدست آن شاعر فاضل بشعر فارسى درآمد . 38 - فخر بناكتى سيّد « 1 » ابو سليمان فخر الدين داود بن تاج الدّين ابى الفضل محمد بن محمد بن داود البناكتى ، ملقب به « فخر بناكتى » از مؤلّفان و شاعران قرن هفتم و هشتم هجريست . حاج خليفه « 2 » نام و نسب او را « فخر الدين محمد بن ابى داود سليمان بن ابى سليمان داود البناكتى »
--> ( 1 ) - انتساب او بخاندان رسالت از اينجا معلوم مىشود كه وى برادرش نظام الدين على بناكتى را سهبار با عنوان « سيد » آورده است ( تاريخ بناكتى ، چاپ تهران ، ص 46 - 47 ) . ( 2 ) - كشف الظنون ستون 925 ذيل نام روضة اولى الالباب