و بنابراين تاريخ تولّدش سال 648 هجرى بود « 1 » . پدرش عماد الدوله ابو الخير پزشك بود ، و رشيد الدين جوانى را در تحصيل فنون مختلف خاصه علم طب گذرانيد و از عهد ايلخانى اباقا خان بعنوان طبيب وارد دستگاه ايلخانى شد و بتدريج در امور ادارى و ديوانى نفوذ و دخالت يافت تا آنكه در سال 697 هجرى بعد از آنكه صدر الدين احمد زنجانى معروف به « صدر جهان » باتهام تصرف در اموال از وزارت معزول و بعدا در همان سال كشته شد ، سعد الدين محمد مستوفى ساوجى به حكم غازان خان بصاحبديوانى و رشيد الدين فضل اللّه بنيابت او معلوم گرديد و مقرر گشت كه بهمراهى يكديگر ممالك ايلخان را اداره كنند و اين دو تا پايان سلطنت غازان خان ( 703 ه ) همچنان با يكديگر در ادارهء امور كشور سهيم بودند و تا هشت سال از آغاز سلطنت اولجايتو خدابنده نيز وضع به همان منوال گذشت تا در سال 711 ه سعد الدين ساوجى بر رسم ديگر وزيران دولت ايلخانى شربت شهادت نوشيد و جاى او به تاج الدين عليشاه داده شد و قرار بر آن نهادند كه امور معاملات ديوانى بر عهدهء تاج الدين و امور مشورتى و تدبير ملك با رشيد الدين باشد و تاج الدين اوامر خواجه رشيد الدين را اطاعت كند و بدين ترتيب ازين تاريخست كه رشيد الدين در وزارت و صاحبديوانى مرتبهء اولى يافت . ازين پس خواجه شروع باحياء آثار سابق و انشاء قوانين تازه و تعيين حكّام جديد نمود و مقام و مرتبهء بلند خويش را تا پايان عهد اولجايتو ( 716 ه ) همچنان حفظ كرد و در آغاز عهد ابو سعيد بهادر نيز در مقام خود باقى بود تا در جمادى الاولى سال 718 بر اثر تحريكات تاج الدين عليشاه و مخالفت بعضى از امراء مغول در هفتاد و سه سالگى كشته شد . رشيد الدّين فضل اللّه از جملهء بزرگترين رجال تاريخ ايران است و او را حتما بايد

--> ( 1 ) - رجوع شود بمقالهء آقاى مجتبى مينوى كه در مجموعهء « رشيد الدين فضل اللّه همدانى » كه در حاشيهء صفحهء پيشين بدان اشاره كرده‌ام ، نقل شده است .