ذبيح الله صفا
1231
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
24 - ابو القاسم كاشانى « 1 » جمال الدّين ابو القاسم عبد اللّه بن على بن محمد كاشانى مؤلّف و مورّخ معروف قرن هفتم و هشتم هجرى است كه تا قسمتى از اوايل قرن هشتم در قيد حيات بود . وى از يك خاندان هنرمند بود كه غالب اعضاء آن در كاشىكارى ماهر و استاد بودهاند و خود جمال الدّين هم بنابر آنچه از اثر او عرائس الجواهر ( از ص 338 ببعد نسخهء چاپى ) برمىآيد درين فن صاحب اطلاع بوده است ولى باآنكه حتى برادرش يوسف بن على هم اين شغل را ادامه داده بود ، عبد اللّه كارهاى ديوانى و مشاغل ادبى و علمى را بر پيشهء آبا و اجداد رجحان داد و به خدمت سلاطين ايلخانى درآمد و از جملهء منشيان متعددى بود كه زيردست خواجه رشيد الدين فضل اللّه وزير به كار تأليف و تدوين تاريخ اشتغال داشته و بااينحال بعد از آنكه خواجه در سال 718 بقتل رسيد كفران نعمت كرده و در مقدمهء كتاب تاريخ اولجايتو ، كه گويا براى گنجانيده شدن در كتاب جامع التواريخ مأموريت تهيهء آن را داشته ،
--> ( 1 ) - دربارهء او رجوع شود به : * مقالهء مرحوم عباس اقبال كه در ضميمهء كتاب عرايس الجواهر از صفحهء 355 تا 362 چاپ شده است . * مقدمه و تعليقات و توضيحات آقاى ايرج افشار در نسخهء مطبوع كتاب عرائس الجواهر و نفائس الاطائب . * مآخذى از قبيل تاريخ گزيده و كشف الظنون و غيره كه در مقالهء مرحوم اقبال و تحقيقات آقاى ايرج افشار به آنها اشاره شده است . * تاريخ نظم و نثر در ايران ، مرحوم سعيد نفيسى صفحات 151 و 733 - 734