شيوهء انشاء ابن بىبى بسيار متكلفانه است و درستست كه او خواسته شيوهء نثر عطا ملك را دنبال كند ولى چون صاحب ذوق سليم و طبع وقّادى چون او نبود نتوانست مواردى را كه او براى آوردن صنايع و يا ترك آنها و توجه بنثر سادهء فصيح تشخيص مىداد ، بشناسد و ازينروى آثار تكلف از نثر او بسيار مشهودست و به همين سبب مبالغهء او در استفاده از لغات عربى ، و حتى لغات مهجور ، خسته‌كننده و گاه ملال‌انگيزست . 19 - سعدى دربارهء شيخ اجلّ سعدى شيرازى و آثار منظوم او پيش ازين سخن گفته‌ام « 1 » . وى تنها در صف اول شاعران بزرگ ايران قرار ندارد ، بلكه در نثر هم داراى همان مقام و مرتبه است . اهميت او در نويسندگى از چند جهت است : نخست آنكه سعدى در نثر مصنوع دنبالهء نهضت نويسندگان متصنّع را ، كه در اواخر قرن ششم و تمام قرن هفتم بشدّت بركار بود ، نگرفت بلكه سعى كرد با شيوه‌يى خاصّ كه خود در اين سبك ايجاد نمود ، حدّت آن نهضت را درهم شكند و روش ميانه‌يى بوجود آورد كه هم از دورهء حياتش مقبول خاص و عام قرار گيرد . گلستان سعدى مولود اين ابتكار شيخ اجلّ است كه اساس آن بر تهذيب و تربيت نهاده شده و هر باب از مجموعهء حكاياتى كوچك تشكيل يافته است . امّا سعدى در اين كتاب پرارزش و مخصوصا در ديباچهء آن و در قسمتى از آن‌كه موسوم است به جدال سعدى با مدّعى در باب توانگرى و درويشى ، به تفصيلى كه پيش ازين گفته‌ام از شيوهء نثر موزون نيز هرجا كه شايسته مىديد استفاده كرد و بدين طريق انشاء خود را در عين آنكه در بعض موارد

--> ( 1 ) - همين جلد ص 584 - 622