امير ارغون آقا كه از 641 تا زمان ورود هولاگو بايران حكومت متصرّفات مغول را درين سرزمين داشت ، درآمد و گويا دبير مخصوص او بود و به همين سبب در سفرهايى كه امير ارغون بقراقورم پايتخت مغولستان مىكرد همراه او بود و درين سفرها اطلاعات فراوان دربارهء مغولان و تاريخ چنگيز و جانشينان وى فراهم كرد و همان اطلاعات مؤثّق است كه مطالب اساسى كتاب معروف او « جهانگشاى » را تشكيل داده است . در اوايل سال 654 كه هولاگو خان در ايران بود امير ارغون براى سفر باردوى منكوقاآن برادر هولاگو آماده مىشد و پيش از سفر پسر خود « كراى ملك » و « امير احمد بيتكچى » و علاء الدين عطا ملك را براى رتق‌وفتق امور به هولاگو معرفى كرد و ازين تاريخست كه عطا ملك در شمار خواصّ ايلخان درآمد و با او در همهء سفرها همراه بود و در فتح قلاغ اسمعيليه چنان كه پيش ازين گفتيم از هولاگو اجازت يافت كه براى ملاحظهء كتابخانهء صبّاحيان به « ميمون دز » رود و آنچه را كه لايق نگاهدارى باشد جدا كند و او هرچه را از مصاحف و نفايس كتب و آلات نجومى رصد خانه يافت استخراج كرد و باقى را كه مربوط بكيش اسمعيليان و بعقيدهء اهل آن زمان در زمرهء كتب ضالّه بود بسوخت ( ! ) و چنان كه خود گفته است اطلاعات خود را دربارهء وقايع حسن صبّاح از كتابى كه در همين كتابخانه و موسوم به « سرگذشت سيّدنا » بود فراهم آورد و نيز از همين كتابست كه رشيد الدين فضل اللّه در مجلد دوم از جامع التواريخ ضمن بيان تاريخ اسمعيليهء الموت استفادهء كافى برد . در لشكركشى هولاگو بجانب بغداد نيز عطا ملك ، در شمار رجال معروف ديگر ، همراه هولاگو بود و يكسال بعد از واقعهء فتح بغداد يعنى بسال 657 هجرى از جانب ايلخان حكومت بغداد و عراق و خوزستان يافت و بيست و چهار سال تمام درين سمت باقى بود و در عهد وى نه تنها خرابيهاى بغداد و عراق ترميم شد بلكه بر آباديها افزوده شد و مزارع و قراء تازه‌يى بوجود آمد چنان كه ذهبى در تاريخ الاسلام نوشته است كه بغداد در زمان