ذبيح الله صفا
1170
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
كتاب بعد از سال 626 تأليف شده باشد زيرا درين سالست كه رسولان دار الخلافهء بغداد از جانب المستنصر باللّه با تشريفات وافر به ناگور رسيده و در دوم ماه ربيع الاوّل سال 626 بحضور شمس الدين التتمش بار يافته هداياى خليفه را از نظر او گذرانيدند و از آن پس عنوان « ناصر امير المؤمنين » همراه نام و القاب التتمش مذكور شده است « 1 » و پيداست كه چون اين كتاب به شمس الدين التتمش تقديم شده تاريخ تأليف آن مقدم بر سال 633 يعنى سال وفات آن پادشاهست . از آداب الحرب و الشجاعه چند نسخهء خطى در دستست و آن را آقاى احمد سهيلى خوانسارى بسال 1346 در تهران طبع كرده است . موضوع اين كتاب ذكر اوصاف مستحسن پادشاهان و فرمانروايان و وزيران و فرماندهان سپاه و آيين جنگ و بحث دربارهء اسب و صفات آن و شناختن انواع آن و خاصيت هريك از سلاحها و چگونگى لشكركشى و انواع تعبيههاى سپاه و امثال اين مطالب است ، و نويسنده خواه در مقدمهء كتاب و خواه در ابواب سى و چهارگانهء آن اطلاعات ذيقيمت تاريخى بسيار آورده است . نثر مباركشاه بسيار روان و استادانه و زبانش پر از عناصر شرقى لهجات ايرانيست و به همين سبب نسخى كه از آن باقى مانده مقرون باشتباهات بسيار ناسخانست . 5 - محقّق ترمدى « 2 » سيّد برهان الدين حسين محقق ترمدى معروف به « سيّد سرّدان » از مشاهير
--> ( 1 ) - طبقات ناصرى ص 526 و مخصوصا ص 523 - 524 ( 2 ) - دربارهء او رجوع كنيد به : * مناقب العارفين چاپ آنكارا ، 1959 ميلادى ، ص 56 - 72 -