ذبيح الله صفا
1153
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
هم در قرن هفتم صوفى ديگرى از پيروان نجم الدين كبرى بنام نجم الدين دايه كتبى در تصوف و عرفان نگاشته است مانند مرصاد العباد ، معيار الصدق فى مصداق العشق ، مرموزات اسدى ، رسالة الطير ، كه از ميان آنها مخصوصا مرصاد العباد شهرت بيشترى دارد . شاگرد ديگرى از مريدان نجم الدين كبرى بنام سيف الدين سعيد بن مطهر باخرزى ( م 659 ه . ) شاعر و نويسندهء قرن هفتم كه نام او را در مجلد دوم ازين كتاب آوردهايم رسالهيى در عشق و آثار و اشعارى در مسائل عرفانى دارد و نوادهاش ابو المفاخر يحيى بن احمد بن سيف الدين باخرزى كتاب سودمندى در باب عقايد و آداب و ادعيهء صوفيان و كيفيت و شرايط سلوك آنان نوشته است بنام اوراد الاحباب و فصوص الآداب كه تأليف آن بسال 723 هجرى انجام گرفته است . عارف ديگرى بنام عزّ الدين محمود كاشانى ( م 735 ه ) كتاب مشهور خود مصباح الهدايه را در همين اوان در ذكر مبانى تصوف و سير و سلوك و رسوم و آداب صوفيه تأليف كرد كه عماد فقيه كرمانى شاعر مشهور آن را بنظم درآورد . صوفى معروف ديگر اين عهد يعنى شيخ علاء الدولهء سمنانى ، كه شرح احوال او را در شمار شاعران اين عهد آوردهايم ، داراى چندين اثر بپارسى و عربى در بيان حقايق تصوف و عرفانست كه از آن جمله « سرّ البال فى اطوار سلوك اهل الحال » و « سلوة العاشقين » و « العروة لاهل الخلوة » و چند رسالهء كوچك ديگر به فارسى است و دربارهء آنها بموقع بحث خواهد شد . شاعر بزرگ ديگر از زمرهء صوفيان اين دوران يعنى امير حسينى هروى چند كتاب دربارهء حقايق تصوف و عرفان دارد مانند نزهة الارواح ، و طرب المجالس ، و صراط المستقيم . [ مسائل علمى ] در مسائل علمى كتابهاى مهمى در قرن هفتم و هشتم سمت تحرير و تأليف يافت كه در رأس همهء آنها آثار افضل الدين كاشانى و سپس آثار خواجه نصير الدين طوسى قرار