ذبيح الله صفا

1059

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

58 - جنيد شيرازى « 1 » شيخ الاسلام معين الدين ابو القاسم جنيد بن محمود بن محمد عمرى شيرازى ، كه در شعر جنيد تخلّص مىكند ، از كبار علما و وعّاظ شيراز در قرن هشتم هجرى است . خاندان وى از خاندانهاى مشهور شيراز بود كه بسيارى از علما و وعّاظ از آن برخاستند . شرح حال بيست و دو تن ز رجال اين خاندان در كتاب شدّ الازار آمده است . نسب اين خاندان به عمر بن الخطاب خليفهء دوم مىرسيد و به همين سبب افراد اين خاندان در نسبت خود عناوين « عمرى عدوى ربعى قرشى » را مىافزوده‌اند « 2 » . غالب بزرگان اين خاندان از زمرهء مذكّران و واعظان شيراز و داراى مراتب بلند در مقامات علمى و عرفانى و در نظر خلق متحلّى بزيور حرمت و عزّت بوده‌اند . نخستين كسى ازين خاندان كه بشيراز رفت و

--> ( 1 ) - دربارهء او رجوع شود به : * ديوان جنيد شيرازى و مقدمهء آن بقلم مرحوم مغفور سعيد نفيسى استاد فقيد دانشگاه تهران * كشف الظنون حاجى خليفه چاپ تركيه ج 2 ، 1943 ميلادى بند 1028 * آثار عجم از مرحوم فرصت الدولهء شيرازى ، بمبئى 1314 ، ص 464 * مقدمهء شد الازار بتصحيح مرحوم محمد قزوينى و مرحوم عباس اقبال آشتيانى ، تهران 1328 شمسى و مواردى از متن آن كتاب كه در فهرست آن نشان داده شده است . ( 2 ) - عدوى منسوب است بقبيلهء بنى عدى بن كعب كه شعبه‌يى از قريش بود و عمر بدان قبيله انتساب داشت . ربعى به ربيعه نامى كه از اخلاف عمر بوده و نسب خاندان مذكور به دو مىرسيده است . اين خاندان از باب سكونت اغلب افراد آن در « باغ نو » از محلات قديم شيراز به « باغنوى » هم مشهور بوده است . رجوع شود به : شد الازار ، تهران 1328 حاشيهء ص 183 .