ذبيح الله صفا

871

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

در ميان صوفيان مرشديّه اشتهار و اهميّت بسيار داشته و غالب آنان از پيشوايان اين سلسله شمرده مىشده‌اند « 1 » و به همين سبب ذكر آنان در كتابهايى از قبيل فردوس المرشديّه فى اسرار الصمديّه ، و شيرازنامه ، و شدّ الازار ، و نفحات الانس ، و درر الكامنهء ابن حجر عسقلانى ، و رياض العارفين بتكرار آمده است . جدّ اين خاندان يعنى ابو على حسن بن على نيشابورى معروف به « دقّاق » از عرفاى بزرگ قرن چهارم ( م 405 ه . ) است كه امام زين الاسلام ابو القاسم عبد الكريم قشيرى دختر او « فاطمه بانو » را بزنى داشت و نسب مشايخ بليانى به پسرش يعنى اسمعيل مىپيوندد ولى نمىدانيم كه اين خاندان كى از خراسان بفارس منتقل شد . مهمترين كسى كه پيشتر از ديگران در ميان افراد اين خاندان بشهرت رسيد ضياء الدّين يا امام الدّين مسعود بليانى كازرونى است كه در سال 655 درگذشت . نسب مسعود بليانى به پنج واسطه به ابو على دقّاق مىرسيد و بقول احمد بن ابى الخير زركوب « 2 » وى « در علوم توحيد و كمال تفريد از اكفاء و اقران بر سر آمده و در فارس به شهامت رأى و معالى قدر و فضيلت ذات متفرّد گشت و بعد از نود سال كه در طريق تحقيق بگذرانيد بشهور سنهء خمس و خمسين و ستّمائة وفات يافت » . از سه پسر ضياء الدّين ( يا امام الدّين ) مسعود ، اوحد الدّين ( يا : اصيل الدّين ) عبد اللّه بليانى متوفى بسال 683 هجرى « 3 » در طى مراحل سلوك و تحقيق مقدّم بر ديگران

--> ( 1 ) - فردوس المرشديه چاپ تهران 1333 صحايف 435 ، 444 ، 445 و جز آنها و نيز رجوع شود بشيرازنامه مواردى كه بعدا مذكور خواهيم داشت و به شد الازار و به رياض العارفين ص 53 و غيره . ( 2 ) - شيرازنامه ، تهران 1310 شمسى ص 140 - 141 . ( 3 ) - شيرازنامه ص 140 . در نفحات الانس چاپ تهران ص 262 تاريخ وفات او 686 ذكر شده است .