ذبيح الله صفا

870

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )

به « بليانى » انتساب او و خاندان اوست به « بليان » « 1 » از توابع كازرون . از صاحبان تذكره‌ها امين احمد رازى « 2 » او را ذيل عنوان « شيخ امين الدّين » و هدايت « 3 » بنام « امين فارسى » نام برده‌اند . اين شيخ الاسلام امين الدين محمد امام طريقت مرشديّهء كازرونيّه يعنى پيشواى صوفيانى بود كه حلقهء ارادت شيخ ابو اسحق ابراهيم بن شهريار كازرونى صوفى مشهور ( متوفى بسال 426 ه . ) را بر گوش دل داشتند و چون شيخ ابو اسحق به « شيخ مرشد » اشتهار و به « كازرون » انتساب داشت فرقهء او را « مرشديّه » و « كازرونيّه » و « مرشديّهء كازرونيّه » و پيروان اين سلسله را « مرشدى » مىخواندند . فرقهء مرشديّه در قرن هفتم و هشتم زياد بوده و در فارس و سواحل خليج و درياى عمان ، حتّى هندوستان ، نفوذ داشته‌اند . در تاريخ فرشته شرحى مستوفى دربارهء يكى از مشايخ اين طايفه بنام « شيخ نور الدّين ملك يار پرّان » آمده است كه بدهلى رفته و تكيه و خانقاهى در آنجا برپا داشته بود . او معاصر شيخ فريد الدين مسعود شكر گنج مراد شيخ نظام الدّين اولياء بود و « او برسم ابو اسحاقيان خرقهء زرد مىپوشيد و علمهاى زرد داشت و در ديار ايشان يكنوع پنبه است زرد كه از آن لباس مىسازند و او را با شيخ فريد شكر گنج الفت تمام بود فامّا شيخ نظام الدّين اوليا بعد از وفات او بدهلى رسيده او را نديده بود » « 4 » و بدين ترتيب نور الدّين ملك يار در نيمهء اول قرن هفتم در دهلى بسر مىبرد و معاصر ناصر الدين محمود بن شمس الدّين التتمش بود . خاندان بليانى كه از اعقاب شيخ ابو على دقّاق نيشابورى صوفى مشهور بوده‌اند ،

--> ( 1 ) - بليان از قراء كازرون ، نظير همين اسم را براى يكى از قراء ميان كرج و قزوين داريم يعنى « وليان » كه عوام آن را « وليون » مىگويند . ( 2 ) - هفت اقليم چاپ تهران ج 1 ص 177 ( 3 ) - مجمع الفصحا ج 1 ص 67 ( 4 ) - تاريخ فرشته ج 2 ص 735 - 736