--> از صفحهء پيش هم به نحوى كه مذكور خواهيم داشت از اشخاصى ياد شده كه در اواسط قرن هفتم شهرت داشتند ؛ و ثالثا اگر در سال 585 ولادت يافته باشد مىبايست هنگام وفات يكصد و شش سال از عمر وى گذشته باشد و اين مستبعدست مگر آنكه قول بعضى از تذكره‌نويسان متأخر را كه چندان موثق نيست دربارهء طول عمر وى بپذيريم ؛ و رابعا سعدى خود پنج بيت بعد از شعرى كه ازو نقل كرده‌ايم ، و بعضى آن را دليل هفتاد سالگى وى در سال 655 گرفته‌اند ، از سن پنجاه سخن مىگويد : چو پنجاه سالت برون شد ز دست * غنيمت شمر پنج روزى كه هست و معلوم نيست آنها كه از خطاب شيخ بهفتاد سالگان استنباط هفتاد سالگى وى كرده‌اند چرا از اين بيت نخواسته‌اند پنجاه سالگى او را هنگام اتمام بوستان استنباط نمايند ؟ اما حقيقت آنست كه هيچيك ازين دو بيت حسب حال شاعر نيست و آنكه بمناسبت حال سروده شده همانست كه بتصريح خود سعدى حكايت از پنجاه سالگى او در سال 656 يعنى در تاريخ اتمام گلستان مىكند . گويا از جملهء علل استناد به بيتى كه خطاب بهفتاد سالگان در بوستان سعدى آمده يكى اشارت استاد به تلمذ در خدمت ابن الجوزى است كه محققان او را همان ابن الجوزى معروف صاحب المنتظم و تلبيس ابليس متوفى بسال 597 دانسته و لازمهء تلمذ سعدى را در خدمت او تولد در اواسط نيمهء دوم و حتى اواسط قرن ششم شمرده‌اند ولى چنان كه خواهيم ديد مراد سعدى از « شيخ اجل عالم ابو الفرج بن جوزى » ابن جوزى ديگريست كه در سال 656 هجرى بقتل رسيد . - علت ديگر حكايتى است كه سعدى در باب پنجم گلستان آورده دربارهء رسيدن بجامع كاشغر و گفتار او با نوآموزى در آن جامع در سالى كه « محمد خوارزمشاه باختا براى مصلحتى صلح اختيار كرد » و اگر در اين حكايت از واقعيات سخن رفته باشد مىبايست سعدى در آن تاريخ يعنى در حدود سال 607 هجرى لااقل بيست و اند سال داشته و در حدود سال 585 ولادت يافته باشد اما در حقيقت اين گونه حكايات و حتى هنرنمايى سعدى در شكستن بت سومنات و امثال اينها ترديدست و با قرائن مختلف ديگرى كه از ماجراى احوال او بدست داريم وفق نمىدهد و قاعدة از جملهء حكاياتى به نظر مىآيد كه او من باب تمثيل -