اشعار دينى از جملهء انواع ديگر شعر فارسى در قرن هفتم و هشتم اشعار دينى است كه سرودن آنها در ميان شاعران مسلمان و غيرمسلمان هر دو متداول بود . در بين سرايندگان مسلمان اين موضوع بيشتر مقصور بذكر مناقب اهل‌بيت و يا مراثى آنانست كه هم از آغاز اين دوره شروع بشيوع و رواج كرد . اين نكته را بايد بدانيم كه در قرن هفتم و هشتم همچنانكه پيش ازين گفته‌ايم « 1 » احترام وافى نسبت بهمهء ائمهء اثنى عشر در ميان علما و نويسندگان و شاعران سنّى مذهب خيلى بيشتر از دوره‌هاى پيشين ، و حتى در بعض موارد به وضع بىسابقه‌يى ، معمول شد و اين خود يكى از نتايج انقراض خلافت عباسى و غيررسمى شدن دين اسلام طى چندين سال در ايران و ضعف شديد اسلام و مسلمين على الخصوص اهل سنّت و پيشرفتهاى سياسى و اجتماعى شيعه است كه درين گيرودار هم از زمان پادشاهى هلاگو براى خود در تكاپوى قدرت و سيادت بودند . نتيجه آنست كه عده‌يى از شاعران اين عهد اعم از آنكه سنى باشند يا شيعه گاه داراى مراثيى براى اهل‌بيت هستند مانند سيف الدين محمّد فرغانى كه چنان كه در احوال او خواهيم ديد سنّى حنفى بود ولى در ديوان او قصيدهء مؤثريست دربارهء واقعهء كربلا و دعوت خلق بندبه و گريه و عزادارى « كشتهء كربلا » و « فرزند رسول » و « گوهر مرتضى » ، و او مدّعيست كه گريه درين ماتم مايهء « نزول غيث رحمت » و زدودن غبار « كدورت » از دلهاست « 2 » . بهرحال از شاعرانى كه در ذكر مناقب پيامبر و خاندان او و يا در رثاء آنان اشعارى سروده باشند درين دوره امامى هروى ، فخر الدين عراقى ، سيف الدّين فرغانى ، سلمان ساوجى ، خواجوى كرمانى ، سعيد هروى ، ابن - نصوح ، حسن متكلّم ، حسن كاشى ، معين جوينى و عدهء زيادى ديگر را ذكر مىكنيم كه در ضمن آثار آنان قصائدى در ذكر مناقب يا مراثى اهل‌بيت ديده مىشود و حتى

--> ( 1 ) - رجوع شود به همين مجلد ص 143 - 146 ( 2 ) - ديوان سيف فرغانى ، چاپ دانشگاه تهران بتصحيح نگارندهء اين اوراق ج 1 ص 176 - 177