از دانشمندان ديگر موسيقى كه در قرن هفتم تأليفاتى بوجود آورده‌اند ابو المعالى اربلى ( بدر الدين محمّد بن احمد ) است كه منظومهء « ارجوزة الانغام » را بسال 729 سرود . - ديگر شهاب الدين عبد اللّه صيرفى ( م 742 ) كه « خلاصة الافكار فى معرفة الادوار » را براى سلطان اويس ( م 776 ) نوشت . ديگر علامه شمس الدين محمد آملى كه در قسمت رياضى از كتاب نفائس الفنون شرحى مستوفى دربارهء موسيقى آورد . ديگر علامه قطب - الدين شيرازى كه چنان كه گفتيم در درّة التاج جزو علم رياضى قسمت مفصل و مشروحى را بعلم موسيقى اختصاص داد . ديگر عبد القادر مراغى ( كمال الدين ابو الفضائل متولّد بسال 754 و متوفى بسال 838 ) صاحب كتابهاى جامع الالحان به فارسى ، كتاب الموسيقى ، مقاصد الالحان ، زبدة الادوار ، كنز الالحان و شرح ادوار ارموى « 1 » . ديگر از رياضىدانان قرن هفتم علاء منجّم ( على شاه بن شمس الدين محمّد بن قاسم خوارزمى بخارى ) است كه كتاب فارسى « احكام الاعوام » خود را در نجوم معوّل بر آثار ابو معشر بلخى و احمد بن عبد الجليل سگزى و كوشيار گيلى و نظاير آنان كرد و آن را در حدود سال 690 تأليف نمود و غير ازين كتاب « اشحار و اثمار » به فارسى و كتاب « زيج عمده » بنام شمس الدين محمّد بن احمد بن مباركشاه دارد كه هر دو در نجوم است . ديگر نظام اعرج ( نظام الدين حسن بن محمّد بن حسين قمى نيشابورى معروف به اعرج ) از علماى قرن هفتم و هشتم است كه اندكى بعد از دورهء حيات خواجه نصير الدين طوسى مىزيست و با علامه قطب الدين شيرازى معاصر بود . وى علاوه بر رياضيات و نجوم در علوم شرعى خاصه در تفسير و در علوم ادبى استاد و داراى تأليفات بوده است . كار مهمّش در رياضيات تفسير تحرير مجسطى خواجه نصير است بنام « تفسير التحرير » و نيز شرح بر تذكرهء خواجه بنام « توضيح التذكره » كه پيش ازين ياد كرده‌ايم ، و شرح زيج ايلخانى طوسى بنام « كشف الحقايق » و شرحى بر مختصر مجسطى بيرونى « 2 » .

--> ( 1 ) - آقاى دانش‌پژوه ، فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه ج 3 ص 107 - 108 ( 2 ) - ايضا ص 864 و Catalogue des Manuscrits Pcrsans , Blochet , II . P . 58