كتب موجود و منقول از آن استاد محسوب داشته است . 6 - كتاب اوطولوقوس « فى الطلوع و الغروب » در دو مقاله و سى و شش شكل . از ترجمهء اين كتاب و تحريرى كه خواجه از آن ترتيب داده نسخ متعدد در دست است . 7 - كتاب بعد الشمس و القمر از آريستارخس « 1 » منجم معروف يونانى قرن سوم قبل از ميلاد . اين استاد نخستين كسى است كه معتقد بود زمين بر روى محور خود بر گرد خورشيد در حركت است . كتاب آريستارخس دربارهء بحث در فواصل نسبى كرهء زمين از ماه و خورشيد و بحث در اجرام و ابعاد نيّرين نوشته شده و آن را مترجمان اسلامى جرم الشمس و القمر و « جرمى النيّرين و بعديهما » نيز ناميده‌اند . كتاب آريستارخس را كه مترجم آن معلوم نيست خواجه نصير الدين طوسى تحرير كرده و آن در جزو مجموعهء تحريرات خواجه در حيدرآباد طبع شده است . 8 - كتاب المطالع هيپسيكلس « 2 » ( ابسقلاوس ) . وى رياضىدان مشهور يونانى اسكندريه بود كه در قرن دوم قبل از ميلاد مىزيسته است و مسلمانان كتب متعددى را ازو در هندسه و نجوم مىشناخته‌اند و از جملهء آنها كتاب المطالع اوست كه قسطا بن لوقا البعلبكّى آن را به عربى درآورد . كتاب المطالع را نخستين بار يعقوب بن اسحق الكندى فيلسوف و دانشمند بزرگ عرب اصلاح كرد و همين ترجمه و اصلاح را كه شامل سه مقدّمه و يك صدر و دو شكل است خواجه بار ديگر تحرير و اصلاح نمود . ترجمهء كتاب المطالع در نسخهء مجموعهء شمارهء 2457 كتابخانهء ملى پاريس باسحق بن حنين نسبت داده شده است . 9 - ترجمهء كتاب الاكر . مؤلف اين كتاب ثاوذوسيوس بيثينيايى « 3 » رياضىدان و مهندس قرن اول ميلادى است كه به ثاوذوسيوس طرابلسى هم مشهورست . از

--> ( 1 ) - Aristarchos de Samos ( 2 ) - Hypsykles ( 3 ) - Theodose de Bithynie